| Boekbesprekingen | |
| Titel: | Bentische zoetwateralgen in Nederland |
| Auteurs: | J. Simons, G.M. Zokhorst & A.P. van Beem |
| Uitgever: | KNNV Uitgeverij, Utrecht |
| Formaat: | 288 pagina's, 24 x 17 cm. geb., talrijke foto's en tekeningen |
| ISBN: | 90 5011 128 9 |
| Prijs: | ƒ 125,00 |
|
In het waterland Nederland zijn we vertrouwd met drijvend
draadwier, meestal flap genoemd, en met microscopisch
kleine zweefalgen. Wat minder opvallend zijn de algen die
groeien op de bodem en aan allerlei substraten onder water,
Deze noemt men bentische algen (in het Duits 'Aufwuchs') en
daarover gaat dit boek. Veel bentische algen laten trouwens
los en vormen dan alsnog flap. Hoewel het een
wetenschappelijk boek is, is het toch vlot leesbaar.
Allerlei termen worden keurig verklaard. Het boek bestaat
uit twee delen. Deel 1 gaat over de biologie van de algen en deel 2 over de identificatie van de algenfamilies en -soorten. Deel 1 omvat 44 pagina's en beschrijft de uitwendige kenmerken en celinhoud van algen, voortplanting, levenscyclus en evolutie van de groenwieren, de ecologie van het perifyton (gemeenschap van plantaardige en dierlijke organismen, bacteriën en schimmels, vastgehecht op organische of anorganische substraten), de niet flapvormende macrodraadalgen en een literatuuroverzicht. Deel 2 geeft aanwijzingen voor het verzamelen, bewaren en kweken van algen, een determinatiesleutel om de families en soorten te herkennen, een grote verzameling afbeeldingen om daarbij behulpzaam te zijn, een literatuuroverzicht, een verklaring van termen en begrippen en ten slotte een uitgebreid register van wetenschappelijke soortnamen. Afgaand op de titel lijkt het u misschien geen boeiend boek, maar ik vond het heel interessant om te lezen hoeveel verschillende algensoorten er zijn, variërend van ééncellige en van zweepdraden voorziene typen tot kolonievormende, draadvormige, buisvormige en platte vormen, wel of niet met slijmerige buitenwanden. En met wel drie verschillende vormen van voortplanting: vegetatief (het loslaten van stukjes van de moederplant), ongeslachtelijk (door de vorming van sporen) en geslachtelijk (waarbij twee typen gameten met elkaar versmelten). Ook de evolutie van groenwieren naar landplanten is aanschouwelijk weergegeven. De grootste hoeveelheid bentische algen vindt men tussen april en juli, daarna verdwijnen er veel door overschaduwing. Waterhardheid en -zuurgraad zijn bepalend voor de soortensamenstelling, maar sommige algensoorten hebben ook het vermogen om andere algen te onderdrukken. Zo ziet men op actief groeiende kranswieren (Chara) zelden andere algen, terwijl men die wel vindt op planten als Myriophyllum en Potamogeton. De auteurs waarschuwen dat van veel (vooral blauwwier)groepen de soortnamen nog niet vastgesteld zijn. Dit boek is dus geen volledige flora te noemen. Maar voor ons, als geïnteresseerde natuurliefhebbers, is het een waardevolle aanwinst. |
|
| Titel: | Malta, Gozo und Comino |
| Ondertitel: | Tauchen und reisen |
| Auteurs: | Lawson & Lesley Wood |
| Uitgever: | Delius Klasing, Ed. Naglschmid |
| Formaat: | 112 pagina's, 24 x 16,5 cm, 70 kleurenfoto's, 17 kaarten |
| ISBN: | 3-7688-1208-1 |
| Prijs: | DM 36,80 (= ong. ƒ 46,00) |
| Dit uit het Engels vertaalde boek (oorspronkelijke titel: The dive sites of Malta, Comino and Gozo) is echt een boek voor liefhebbers van duiken en snorkelen. Malta, met de beide daarbij behorende eilandjes, ligt voor ons relatief dichtbij en leent zich uitstekend voor een korte duik- of snorkelvakantie, wat voor veel (zee)aquaristen een tweede hobby is. Dit boekje geeft alle daarvoor nodige informatie, van duiklocaties en hoteltips tot onderwaterfotografie en de biotopen die u er kunt aantreffen. Ook het land en zijn geschiedenis worden er kort in beschreven en met foto's geïllustreerd. Aan te bevelen voor hen die er met vakantie denken te gaan, mits ze de Duitse taal voldoende beheersen. | |
| Titel: | Faszinierende unterwasserwelten |
| Ondertitel: | Ein Führer in die Tierwelt der Ozeane |
| Auteurs: | Annemarie & Danja Köhler |
| Uitgever: | Delius Klasing, Ed. Naglschmid |
| Formaat: | 160 pagina's, 28 x 21,5 cm. geb., 186 kleurenfoto's, 19 tekeningen |
| ISBN: | 3-7688-1209-X |
| Prijs: | DM 49,8O (= ong. ƒ 62,50) |
| Dit boek, dat bedoeld is voor natuur, snorkel- en duikliefhebbers, beschrijft de fantastische ontmoetingen van de beide zussen Köhler met exotische onderwaterorganismen aan de hand van werkelijk schitterende foto's. Het bevat vrij uitgebreide beschrijvingen van een aantal vissen, inktvissen, kwallen, garnalen, koralen, slakken, schelpdieren, bloemdieren, sponsen, zeesterren en allerlei andere rifbewoners, iets over hun biotopen, onderlinge verhoudingen, samenlevingsvormen, schutkleuren, vormaanpassingen, verdediging, voortplanting, intelligentie, dag- en nachtleven enz. En voor duikers zijn er allerlei tips hoe je deze dieren van dichtbij kunt bekijken en fotograferen. Of er zelfs mee kunt gaan spelen. Voor wie de Duitse taal voldoende vlot leest, is dit een schitterend boek. | |
| Titel: | Ratgeber Pfeilgiftfrösche (verschenen in 1995) |
| Auteur: | Thomas Ulber |
| Uitgever | Bede Verlag |
| Formaat: | 88 pag. |
| Prijs: | ong. ƒ 40,00 |
| ISBN: | 3 927997 49 8 |
| Dagactief, geliefd en kleurig zijn de trefwoorden waarmee mantella's en pijlgifkikkers kunnen worden gekenmerkt. Waarom nu toch Malgaskische kikkers en Zuid-Amerikaanse kikkers in één adem genoemd? Deze dagactieve, kleurige soorten lijken niet erg nauw verwant, maar worden vaak samen genoemd. Ook het besproken boek doet het en geen auteur lijkt er jammer genoeg aan te kunnen ontkomen. Maar na de inleiding worden gelukkig uitsluitend Dendrobatidae besproken. Terrariumverzorging in het algemeen, kweek, behandeling van soortgroepen en vervolgens wordt ruim de helft van het boek aan soortbeschrijvingen met verzorgingskenmerken besteed. Het boek geeft goede informatie en is smaakvol uitgevoerd. Maar het blijft jammer dat de naam Epipedobates zo slecht gedefinieerd is, waardoor veel nauwelijks giftige soorten met vrijwel alleen dat kenmerk bij elkaar worden geplaatst. Ulber volgt de indeling van Myers. Maar tamelijk recente namen als Aromobates, Mannophryne komen we in dit boek ook tegen. In het Nederlands zou langzamerhand een vergelijkbaar of ander goed boek over pijlgifkikkers echt welkom zijn. | |
| Titel: | Süszwasserrochen |
| Reeks: | Ratgeber |
| Auteur: | Gonella |
| Uitgever: | Bede Verlag |
| Formaat: | 96 pag., 28 x 21 cm. geb. |
| Prijs: | ong. ƒ 40,00 |
| ISBN: | 3 931792 39 0 |
|
Zoetwater-stekelroggen: in Suriname sparri of sipali
geheten. De Guyanalanden werden van oudsher bewoond door Indianen, lang voordat kolonisatoren vanuit Europa de'wilde kust' betraden en de 'wilde rivieren' bevoeren. Deels werden ook woorden van oorspronkelijke bewoners in onze namen overgenomen. We kregen te maken met Caraiben, de kustindianen die ook eilanden wisten te bevolken. Laaglandrivieren heetten -enaam of name. In de Guyanalanden kennen we dus bv. de Coppename en Suriname als savanne- of kustrivieren. Landinwaarts woonden Arowakken en Trio. Hooglandrivieren hebben als uitgang bv. -wijne, -wini, waine, -uni, -honi. We kennen onder andere de Marowijne en Tapamahoni, d.w.z. toestroom van de Marowijne! De binnenland rivierbewoners hebben een heilig ontzag voor de venijnigheid en het gif van stekelroggen, bekend als sipali, bij boslandcreolen of bosnegers 'sparri' geheten. Juist het woord sipali is in sipaliwini bekend geworden: een hele savannehoogvlakte genoemd naar de stekelrogrivieren! Het Guyanaplateau, opgedeeld in 5 politieke eenheden, nl. Guayana Venezolana, voormalig Brits Guyana, Suriname, Cayenne (= Frans) en het Braziliaanse Terra Amapa, ligt van west naar oost tussen Orinoco en de Amazonemonding, van noord naar zuid tussen de Atlantische Oceaan en een bergketen, die dit gebied scheidt van het Amazonebekken. Toch komen veel levensvormen juist overeen met of zijn nauw verwant aan Amazonesoorten. De hoogvlakte kan soms naar het zuiden en soms naar het noorden afwateren. Tussen Amazone en Orinoco is de waterscheiding niet compleet! Een zeer interessant gebied met bijvoorbeeld onwaarschijnlijk ver doorgevoerde vormen van mimicri. |
|
| Titel: | Süszwasserstachelroggen |
| Reeks: | Ihr Hobby |
| Auteur: | Gonella & Axelrod |
| Uitgever: | Bede Verlag |
| Formaat: | 80 pag. 20,5 x 16 cm. geb |
| Prijs: | ong. ƒ 25,00 |
| ISBN: | 3 933646 08 1 |
| Om een mij onduidelijke reden schijnt in aquariumkringen de belangstelling voor stekelroggen te zijn toegenomen. Enerzijds is dat verheugend, maar toch is het ook bevreemdend: in wezen zijn deze dieren nauwelijks te beschouwen als aquariumvissen. De dieren hebben behoefte aan zuiver water, veel ruimte, zorgvuldige verzorging en vooral rust. Schrikken kan rampzalig zijn. Hans Gonella vertelt in beide boeken dat de staartslag van een stekelrog in Zuid-Amerika meer wordt gevreesd dan de kans om door een piranha te worden gebeten: u moet nl. weten dat de stekel dwars door een rubberlaars kan slaan! Maar misschien is juist het gevaar van een zweepslag reden voor de fascinatie. Tenslotte speelt dat bij piranha's ook mee. In het eerstgenoemde boek verwijst Gonella naar de variabiliteit van veel soorten, waardoor het vaak moeilijk is om stekelroggen van een goede naam te voorzien. Fraaie afbeeldingen tonen ons de kenmerken van de 20 officieel erkende soorten. Maar inmiddels zijn we een paar jaar verder en het boekje in de reeks Ihr Hobby geeft naast deze 20 soorten een overzicht van variaties met P-nummers: 40 vermoedelijk nog niet beschreven soorten en 5 niet goed te rangschikken vormen! | |