Boekbesprekingen
Titel:	Flora van de lage landen
Subtitel:	Meer dan 1300 soorten en ruim 1700 kleurenfoto's
Auteur:	Jan Marijnissen
Uitgever:	Tirion, Baarn
Formaat:	17 x 24 cm, gebonden, 704 pagina's
ISBN:	90 4390 075 3
Prijs:	ƒ 69,90
Dit boek is gebaseerd op de eerste Nederlandse flora op cd-rom, die momenteel op middelbare scholen in gebruik is. Er bestond nog geen complete Nederlandse flora met kleurenfoto's en als zodanig is dit boek zeer welkom. De planten zijn gerangschikt op bloemkleu. Wat enerzijds erg handig is, maar anderzijds toch ook problemen oplevert. Zo staan de pinksterbloem en de gevlekte orchis bij de witbloemigen, terwijl de bloemkleur ook vaak paars, violet, purper of lila is. En sikkelklaver is wit of geel, maar staat alleen bij de witbloemigen genoemd met een foto van een gele bloem erbij. Zo staat de blauwe zeedistel ook alleen bij de witbloemigen met een foto van een blauwe bloem. Bij de Sacchalinse duizendknoop staat vermeld: bloemkleur wit, maar er staat een plant met gele bloemen bij afgebeeld. Grassen staan ofwel bij de groenbloemigen, ofwel bij de kleurloze bloemen. In die laatste groep zitten ook de varens, paardenstaarten en naaldbomen. De verschillende blad-, bloem-, vrucht-, stengel- en wortelvormen worden in aparte hoofdstukjes aan de hand van tekeningen verklaard en achterin is een verklarende woordenlijst opgenomen om de wetenschappelijke namen te verduidelijken. En het boek wordt afgesloten met registers van Nederlandse en wetenschappelijke namen. De lijst met Nederlandse namen had wat uitgebreider mogen zijn. Men zoekt nu tevergeefs naar de klaproos; de slaapbol staat er wel in. Ook vindt men geen blaasjeskruid, hoornblad, fonteinkruid, waternavel enz. Men gaat ervan uit dan de gebruiker al weet dat hij moet zoeken bij bv. groot blaasjeskruid, grof hoornblad (dat wij ook wel gedoornd hoornblad noemen en waarvan overigens een slechte foto is afgebeeld), glanzig fonteinkruid, gewone waternavel enz. Ook stoort het mij dat de auteursnaam achter de wetenschappelijke soortnamen cursief is gedrukt, bv. Elodea nuttallii (Planchon) St. John. Een gemis vind ik dat geen familienamen genoemd worden. Als men alvast weet bij welke familie een plant hoort, zegt dat al veel over de eigenschappen ervan. De foto's zijn over het algemeen goed, maar soms geven ze slechts een detail weer en krijgt men geen goed beeld van de plant. Dat bij de waternavel geen bloem is afgebeeld kan ik accepteren, want die plant bloeit zelden, maar dat er de tekst van het bilzekruid bij staat afgedrukt is slordig. In Bionieuws 7 (4) van 22 februari 1997 en 7 (20) van 13 december 1997 en in Gorteria 24 uit 1998 hebben de biologen zich gedistantieerd van sommige spellingsregels uit het Groene Boekje, waarvan de logica hen volledig ontging. Men zou verwachten dat in deze Flora de afspraken van de biologen toegepast zouden zijn, te meer omdat de Dikke Van Dale die ook overgenomen heeft. Maar men heeft zich toch aan het Groene Boekje gehouden. Daarom treft men geen tussen-n aan in o.a. ganzebloem, kattestaart, krabbescheer, muggeorchis, paardebloem, padderus, papegaaiekruid, slangewortel, vliegeorchis en zwanebloem, maar wel in o.a.: ganzenvoet, koninginnenkruid, leeuwenbek, maagdenpalm, muizenstaart, ossentong, paardenstaart, vossenstaart en vrouwenmantel. Geef mij dan maar de consequentere Van Dale! Het volgen van het groene boekje kan nog geaccepteerd worden, maar met andere taalkundige regels neemt de schrijver het niet zo nauw. Over de vrouwenmantel zegt hij dat ze onder veel vormen bekend is. Over het penningkruid: ze is algemeen, over het wilgenroosje: ze is ..., over de leeuwenbek: ze staat ..., over de zaden van het engels gras: ook kun je haar vinden ..., over het vetblad: je treft haar aan ..., over het gekroesd fonteinkruid: wanneer je haar vindt ... enz. Ondanks deze kritiek blijf ik het een schitterend boek vinden en kan het alleen maar ten zeerste aanbevelen aan alle plantenliefhebbers.
Titel:	Süsswasserschnecken im Aquarium
Reeks:	Ihr Hobby
Auteur:	Ingrid Haunreiter
Uitgever:	Bede Verlag, 80 pag., 21 x 16,5 cm., gebonden
ISBN:	3 933646 47 2
Prijs:	DM 19,80 = ong. ƒ 25,00
In de serie 'Ihr Hobby' nu eens een boekje over een onderwerp waarvan nog niet veel literatuur te vinden was: zoetwaterslakken in het aquarium. De 94 kleurenfoto's zijn van diverse fotografen, o.a. Hub Custers. Veel aquaristen zien slakken ten onrechte als schadelijke dieren, die bestreden dienen te worden, omdat ze planten aanvreten. Maar als ze goed opgevoed zijn en goed gevoerd worden, laten ze de planten keurig met rust. De klasse van de slakken wordt onderverdeeld in voorkieuwigen en longslakken. Uit beide subklassen worden vertegenwoordigers in het aquarium gehouden, doelbewust of als ongenode gasten. Achtereenvolgens worden behandeld: posthoornslakken Planorbarius corneus, syn. Planorbis corneus, en de Amerikaanse Helisoma nigricans, gewone poelslak Lymnaea stagnalis, slanke knobbelhoorn of Indische puntslak Melanoides tuberculata, diverse soorten appelslakken Ampullaria, Pomacea, Pila, Marisa, Saulea, Lanistes enz., blaashoorns Physa fontinalis en Physella acuta en de levendbarende moerasslak Viviparus viviparus. Wist u dat u bv. een appelslak bij het berekenen van de totale visbezetting als een vis van ca. 7 cm moet meetellen? En wist u dat ijzergebrek in het aquarium ook tot uiting komt in de bleker rode kleur van bv. een posthoornslak? Hebt u er ook wel eens bij stilgestaan dat bv. posthoornslakken in de aanzuigleidingen van het filter verstopping kunnen veroorzaken? Longslakken (waaronder posthoorn-, blaashoorn- en poelslakken) zijn als regel tweeslachtig, maar bij de voorkieuwigen (o.a. moeras- en appelslakken) treft men over het algemeen vrouwtjes en mannetjes aan. De tweeslachtigen doen als regel niet aan zelfbevruchting (poelslakken vaak wel), maar paren de ene keer als mannetje en de volgende keer als vrouwtje. Bij poelslakken worden soms ketens gevormd, waarbij ieder dier als mannetje zijn voorganger bevrucht, maar tegelijkertijd door de achteropkomende als vrouwtje bevrucht wordt. Puntslakken en moerasslakken zijn levendbarend, de andere zetten eipakketjes af. Breng nooit slakken mee uit tropische landen, want die kunnen besmet zijn met bilharziose! Ten slotte worden nog enige manieren aangegeven om van uw slakken af te komen als ze zich explosief vermeerderd hebben. De schijfster heeft voorkeur voor natuurlijke methoden zoals het gebruik van bepaalde vissen (o.a. Botia-soorten). Of vang ze met een geweekt slablad en maak er een lekker gerecht van (in witte wijn of appelslakkenkroketjes met slagroomsaus). Een minpuntje in dit boek: herhaaldelijk worden 'tips' afgedrukt in een kadertje met een donkerpaarse achtergrondkleur. Persoonlijk vond ik die teksten daardoor moeilijk leesbaar. Verder zeer aan te bevelen.
Titel:	Heimische Aquarienfische
Reeks:	Ihr Hobby
Auteur:	dr Andreas Vilcinskas
Uitgever:	Bede Verlag
Formaat:	80 pagina's, 21 x 16,5 cm., gebonden, 111 kleurenfoto's
ISBN:	3 933646 50 2
Prijs:	in Duitsland DM 19,80
Nog een boekje uit de serie 'Ihr Hobby'. 'Inheemse' vissen is hierin heel ruim genomen; ook uitgezette en verwilderde vissen zoals de zonnebaars worden besproken. En uiteraard slaat 'inheems' hier op de binnenwateren in Duitsland. Volgens de auteur omvat deze inheemse visfauna ca. 70 soorten. Daarbij zijn er veel te houden in aquaria. En qua gedrag en vormenrijkdom hoeven die nauwelijks onder te doen voor tropische soorten. In dit boekje worden er ruim 40 beschreven en bij vele zijn belangrijke tips gegeven voor de nakweek ervan. Zo kan de liefhebber bijdragen aan de bescherming van in het wild levende bedreigde soorten door nakweek te leveren aan de handel. De auteur waarschuwt ervoor, dat bedreigde soorten niet zonder vergunning uit de natuur gevangen mogen worden. In Duitsland moet men voor zo'n vergunning merkwaardig genoeg bij de hengelsportverenigingen aankloppen! Het uitzetten van overtollige vissen mag alleen geschieden in hetzelfde water, waar ze oorspronkelijk vandaan gekomen zijn! Omdat het koudwatervissen zijn, hebben de meeste een grotere zuurstofbehoefte dan tropische vissen. Niet alleen inheemse waterplanten, maar ook (sub)tropische planten kunnen daarbij zeer nuttig zijn. Hoewel voor sommige soorten niet per se nodig, is het aan te bevelen om inheemse vissen 's winters in een aquarium bij ca 4° C of in een tuinvijver te laten overwinteren. Het boekje bevat zeer veel informatie. Bij alle Duitse namen worden gelukkig ook de wetenschappelijke namen vermeld. Behalve de voor het koudwateraquarium geschikte soorten zijn er natuurlijk nog veel meer voor het houden in tuinvijvers geschikt. Daarom ook voor vijverliefhebbers aan te bevelen.
Titel:	Wasser- und Landschildkröten
Auteur:	W.P. Mara
Uitgever:	Bede Verlag
Formaat:	112 pag., 28 x 21,5 cm., gebonden
ISBN:	3 927997 62 5
Prijs:	ong. ƒ 50,00
Dit uit het Amerikaans Engels vertaalde boek behandelt de verzorging van land-, moeras- en waterschildpadden. Aangezien echte waterschildpadden niet zoveel worden gehouden, zal het niemand verbazen dat meer aandacht wordt besteed aan de weliswaar watergebonden, maar ook zwerflustige en zonbehoeftige moerasschildpadden als roodwang en druppelschildpad. Bernd Degen, oprichter van Bede Verlag, is bevriend met Herbert Axelrod van Tropical Fish Hobbyist annex TFH Publications. Verscheidene van diens boeken zijn dan ook in het Duits vertaald. Soms blijft een Noord-Amerikaans sausje toch duidelijk aanwezig, zoals de foto van een meisje dat lichtjes op de rug van een schildpad leunt en een blaadje sla aanbiedt. Maar in het bijschrift wordt sla gelukkig afgeraden. Ook de onderwaterfoto van iemand die met een zeeschildpad meezwemt en het dier aanraakt, acht ik niet verstandig. Maar een groot deel van het boek is gewijd aan biologie, aanschaf, verzorging en kweek. Vervolgens worden aan enkele bekende moerasschildpadden ong. 14 pagina's besteed, aan water- en weekschildpadden ong. 6 pagina's en aan landschildpadden weer ong. 14 pagina's. Het verschillende formaat en de niet steeds consequente plaatsing van foto's is er de oorzaak van dat ik niet nauwkeuriger kan zijn. Dit boek geeft in de bekende Ratgeber-reeks een aardig beeld van schildpadden, die gerust in gevangenschap houdbaar zijn, en het biedt informatie, die naar mijn mening noodt tot verder naspeuren in de literatuur of via verenigingen.