Vleesetende planten Tekst en foto's: Joop Brokke   Een veldje zonnedauw bij één van de vennen in Brabant. Wat is een plant en wat is een dier? Het antwoord hierop ligt eigenlijk voor de hand zou je zeggen: een plant eet geen andere planten of dieren. Maar is dit wel waar? In het moerasgedeelte vinden we soms iets, waarbij het niet zo makkelijk is om te zeggen wat het is. Het lijken planten met geurige honing, waar dieren op af komen, maar dan blijken ze gevangen te worden en de dieren dienen dan als voedsel. Het zijn de vleesetende planten. In ons land komen o.a. voor de ronde zonnedauw, Drosera rotundifolia [Drosos(Gr) dauw, rotundifolius/a (Lat) = met ronde bladeren] en de kleine zonnedauw Drosera intermedia. Deze vleeseters behoren in Nederland tot de beschermde planten. Ze zijn vrij klein en groeien aan de waterkant op zeer arme grond. In Noord-Brabant bv. te vinden in de buurt van vennen en op drassige plaatsen, hoewel deze soorten de laatste jaren sterk achteruitgaan. De plant heeft op haar groeiplekken een tekort aan fosfor, kaliumcarbonaat en stikstof, dus moet zij dat op een andere manier zien aan te vullen.   Goed is te zien waarom deze plant zonnedauw heet. Dit kan zij compenseren door dierlijke proteïnen, afkomstig uit insecten, op te nemen. De bladeren van de plant hebben een soort tentakel met aan het eind een druppeltje. Vandaar de naam zonnedauw. Wanneer er nu een vlieg op gaat zitten, zullen vanwege het gewicht de haren naar binnen buigen en de kleefachtige stof houdt het dier vast. Vervolgens wordt er door klieren een enzym gemaakt, dat de vlieg verteert. Volgens de literatuur is de reden dat de plant op veel plaatsen volledig verdwenen is, dat ze al vanaf de Middeleeuwen verzameld werd en gebruikt als middel tegen sclerose.   Een winterharde, vleesetende bekerplant Tegenwoordig kunnen we deze planten, ondanks bescherming, wel eens vinden in een tuincentrum, waarbij we niet bang hoeven te zijn, dat ze uit de natuur komen, want er is een speciale kwekerij, die niets anders kweekt dan vleesetende planten. De planten bij de tuincentra komen daar vandaan. Dus nooit uit de natuur halen, maar voor een klein prijsje kopen in de tuincentra. Voor wie interesse heeft in vleesetende planten, is tegenwoordig ook in de handel Sarracenia purpurea, een winterharde, bekerachtige plant, die ook allerlei insecten vangt, die zich zo rond de vijver bewegen. Deze vleesetende planten moeten natuurlijk boven water gehouden worden, maar wel met hun voeten in het water. Dus u kunt de planten in een speciaal vijvermandje zetten. Aan de zijkanten van het mandje kan men dan wat turfplaten plaatsen en eventueel opvullen met Sphagnum of tuinturf. De turfplaten aan de wand van het mandje dienen ervoor om te zorgen dat de grond in het mandje niet weggespoeld wordt. Dan de plant met de grond, waarin zij gekocht is, in haar geheel in het mandje zetten.