Tekst en foto's: Loek van der Klugt
Wijlen keurmeester C. Berserik, destijds lid van Minor te Den Haag en oprichter van de Haagse zeeaquariumvereniging Biologia Maritima, voerde zijn
 |
|
| Om een idee te geven van de hoedanigheid van de gistvlokken heb ik daarvan wat op het deksel gelegd |
Als voordelen noemde Berserik:
- de slijmhuid van de vissen komt in een betere conditie en daarmee worden die vissen minder gevoelig voor stip en schimmels;
- gistvlokken zijn aanzienlijk goedkoper dan speciale vlokkenvoeders voor aquariumvissen;
- de vissen eten de gistvlokken graag.
Zelf eet ik de gistvlokken niet. Ik voer ze om de paar dagen aan de vissen en voeg ze toe aan de voedselbrij voor de fruitvliegenkweek. Toen ik nog krekels en wasmotten kweekte, gaf ik de gistvlokken ook aan de krekels en voegde ze toe aan de voedselbrij voor de wasmotrupsen. Nu geef ik ze ook aan de springstaarten. Naar mijn ervaring worden de larven van de fruitvliegen en de rupsen van de wasmotten en dus ook de vliegjes en motten zichtbaar groter dan wanneer dat ingrediënt wordt weggelaten. Werkelijk alle vissen zijn er - zij het soms na enige gewenning - gek op. Kortom, waarom zou u het ook niet eens proberen?
Hieronder neem ik van de verpakking de gegevens over, die betrekking hebben op de voedingswaarde per 100 gram:
| Energie | 1584 kJ/373 kcal |
| Eiwit | 48 g |
| Koolhydraten in de vorm van suikers | 34 g |
| Verzadigd vet/onverzadigd vet | 2 g/5 g |
| Voedingsvezel | 1,5 g |
| Vitamine B1 | 30 mg |
| Vitamine B2 | 4,5 mg |
| Vitamine B3 (niacine) | 25 mg |
| Vitamine B5 (pantotheenzuur) | 10 mg |
| Vitamine B6 (pyridoxine) | 2,2 mg |
| Foliumzuur | 2 mg |
| Calcium | 130 mg |
| Magnesium | 150 mg |
| Kalium | 2000 mg |
| Natrium | 40 mg |
Omdat fruitvliegen voor veel vissen een regelrechte traktatie zijn, geef ik meteen ook maar het recept, dat ik na heel wat proberen alweer jaren tot tevredenheid gebruik. Daarbij merk ik wel op dat dit recept minder goed voldoet voor de kleine fruitvlieg. Ik kweek dan ook nog vrijwel uitsluitend de grote fruitvlieg.
Ik meng een pak Brinta en een pak H-O-havermout en voeg daaraan eenderde van een bus gistvlokken toe. Dit mengsel gaat in een goed afsluitbaar emmertje. Ik heb een voorkeur voor H-O-havermout, omdat die vrijwel meteen alle vocht opneemt. Dat voorkomt, dat de brij na enige tijd toch te stijf blijkt te zijn geworden. In een HAK-pot van 750 ml giet ik tot een laagdikte van ongeveer 2,5 cm Dubbelfris, bijvoorkeur de smaak witte druif/citroen. Sinds ik die drank gebruik, heb ik nooit meer schimmels gezien. Dan zet ik die pot bij 1.000 watt gedurende 30 seconden in de magnetron. De vloeistof wordt daardoor handwarm. Dan strooi ik op de warme vloeistof gistkorrels voor bakdoeleinden uit de supermarkt. Ik voeg zoveel toe, dat het vloeistofoppervlak daarmee net bedekt is. Ik schud de pot door om de gistkorrels op te lossen en schep vervolgens zoveel van het droge mengsel in de pot tot er een dikvloeibare pap is ontstaan. Dat zijn dan ongeveer zes (kleine) eetlepels met een kop erop. Ik sluit af met een stukje fijne nylonvitrage. Dat is goed luchtdoorlatend en onder de warme kraan gemakkelijk te wassen. Handiger dan het gebruik van een elastiekje vind ik het gebruik van de originele schroefdeksel van de pot, waaruit ik zoveel heb weggeknipt dat er nog net een stevige ring is overgebleven.
 |
 |
|
| De bovenkant met het nylondoekje | Er hebben zich nu poppen op het doekje genesteld |
Ik laat het mengsel een paar uur staan om te rijzen. Dan voeg ik een flinke prop houtwol toe en schud uit een vorige kweek enkele tientallen recent uitgekomen vliegjes in de pot. De pot zet ik op een warme plek weg. Na ruim een week zie ik de eerste piepkleine larven. Die groeien vervolgens verrassend snel om zich uiteindelijk te gaan verpoppen. 3-4 weken na het aanmaken van de pot komen de eerste vliegen uit. Soms heb ik zoveel larven, dat ik tussentijds een deel daarvan naar een vers aangemaakte pot overzet. Ook voer ik wel eens wat nog niet verpopte larven aan de vissen. Verscheidene keren is het me overkomen, dat een kweek mislukte, doordat alle larven door overbevolking doodgingen. Om die reden moet je ook goed lucht doorlatend materiaal voor het afsluiten gebruiken. Keukenpapier is op zich ook wel bruikbaar, maar als gevolg van vervuiling door excrementen van de vliegjes bestaat de kans, dat de luchtdoorlatendheid op een gegeven moment zodanig gering wordt, dat de vliegen en larven stikken. Toiletpapier is beter doorlatend, maar te zwak.
Een korte handleiding
Het onderwerp van dit artikel. Om een idee te geven van de hoedanigheid van de gistvlokken heb ik daarvan wat op het deksel gelegd. Als je ze voorzichtig op het water legt, dan blijft een deel daarvan enige tijd drijven. Daarmee zijn zowel bijlzalmen als regenboogvissen blij!
Boven een pot met larven die op het punt staan zich te verpoppen. Links een pot met poppen die op het punt van uitkomen staan, terwijl er nog steeds larven rondkruipen. In die pot is het voedsel nagenoeg verbruikt. Uit de deksels is met een blikschaar zoveel weggeknipt, dat daarvan nog slechts een stevige ring is overgebleven. Het afsluitende doekje is fijne nylonvitrage. Dat laat goed lucht door en is met behulp van warm stromend water gemakkelijk te wassen. Het doekje links is daar dringend aan toe!
 |
 |
 |
||
| De potten met het weggeknipte blik, vervangen door nylonvitrage | Vele larven verdringen zich nu in de pot - kans op rotting | Een goede verzorging van de potten is een must |
De bovenkant van het afsluitende doekje van de pot, waarin poppen op uitkomen staan. Aan de binnenkant van het vervuilde doekje hebben zich poppen genesteld. De kans bestaat dat het doekje spoedig te weinig lucht doorlatend wordt. Tijd dus om het te vervangen - het liefst nog voordat de poppen er zich op gaan nestelen! Overigens zou de hoeveelheid vliegen die hieruit gaat komen een mooie hoeveelheid voor een nieuw opgezette kweekpot zijn.
Tijdig vervangen klemt te meer naarmate de pot rijker met larven is bezet. In dit stadium begint de pot een onaangename geur te verspreiden. Dat is naar mijn overtuiging niet het gevolg van rotting van de voedselbrij. De geur wordt volgens mij door de larven zelf geproduceerd.
Een fruitvliegenkweekpot mag zeker niet uitdrogen. Dat geeft gerede kans op een mijtinvasie. Natter dan hier is echter ook niet goed, want dan komen de poppen niet uit! Overigens is dit het moment dat de pot de meeste geur verspreidt. Vooral in dit stadium is een goed geventileerde plek dringend gewenst. Mijn potten staan hoog in een kast die is aangesloten op de centrale afzuiging.
Fruitvliegen die op het oppervlak van het aquariumwater terechtkomen of daarop ten behoeve van de vissen worden gedeponeerd, weten heel snel een drijfblaadje of iets dergelijks te vinden. Het is kostelijk om te zien hoe de vissen zich daaronder verdringen in de hoop een afvallend vliegje te kunnen verschalken.