Ik heb een gezelschapaquarium van 110 l met daarin 10 roodkopzalmen,10 Chinese danio's, 8 sherrybarbelen, 8 groene Sumatranen, 2 pantsermeervallen, 1 Labeo bicolor en een 1 algeneter.

Ik kan het niet nalaten hier een kanttekening bij te plaatsen. Het watervolume in uw aquarium bedraagt naar schatting 90 liter. Na aftrek van 5 procent voor bodem, decoratiematerialen en de loze ruimte boven in de bak. Wij bij de NBAT rekenen dat je verantwoord 4 gram vis per liter water kunt verzorgen. In uw aquarium kun je dus verantwoord 36 gram vis verzorgen:
- een Chinese danio weegt ongeveer 1 gram
- een sherrybarbeel weegt ongeveer drie gram
- een roodkopzalm weegt ongeveer 3 gram
- een Sumatraan, groen of normaal, weegt al gauw 8 gram
Samen met de Labeo en de pantsermeerval toch al gauw 50 gram: tel uit je winst! Mogelijk zijn ze nog niet helemaal zo zwaar, maar bij een goede verzorging worden ze ooit volwassen!

De inrichting biedt voldoende zwem- en schuilruimte. Als ik echter bezig ben met het verzorgen van de planten of het schoonmaken van het glas, raken de meeste vissen heel erg in paniek, zeker de roodkopzalmen. Ik doe dan meestal voor een paar uurtjes het licht uit om de vissen weer tot rust te laten komen. Na ongeveer een halve dag zijn de roodkopzalmen vaak bezaaid met witte stipjes, die echter na ongeveer twee dagen weer verdwijnen. Is dit witte stip of is dit een soort schrikreactie?

Een diagnose 'op afstand' spreek ik met de nodige terughoudendheid uit. Waarschijnlijk is het inderdaad witte stip die altijd veroorzaakt wordt doordat de vis 'niet goed in zijn vel' steekt. Of dat weer veroorzaakt wordt door de schrikreactie (stress) of de overbevolking kan ik niet nagaan. Waarschijnlijk door beide.

Bij de andere vissen heb ik die witte stipjes nog nooit gezien.

De ene vis is de andere niet, natuurlijk.

Mijn vraag is, denk ik, moeilijk te beantwoorden. Bestaat er een goede plek voor een symbioseanemoon in een zeeaquarium. Het is mij nog steeds niet duidelijk of dit soort anemonen behoefte heeft aan veel of weinig beweging. Het is een paarse anemoon met uiteindes. Hij ligt nu onder in de bak, maar heeft het niet naar zijn zin, terwijl alle andere koralen, steen en leders er prima bij staan. In de boeken kan ik ook niet echt een antwoord vinden.

Een symbioseanemoon kan geweldig lang op een bepaalde plaats blijven staan. Echt behoefte aan beweging heeft hij/zij dus niet. 'Voelt' ze zich 'niet goed op haar gemak', dan gaat ze aan de wandel. Daarbij laat ze een spoor van vernieling achter onder de andere ongewervelde. Daarom zien zeewaterliefhebbers tegenwoordig af van een anemoon in hun aquaria. Wel heel goed mogelijk is bv. een speciaalaquarium voor anemonen met anemoonvisjes.

Hoeveel goudvissen, leeuwenkoppen e.d kunnen er in een bak van 100 liter?

Als we rekening houden met de uiteindelijke grootte van de dieren hooguit 4. Dat is aan de hoge kant!

Wat is een goede samenstelling van een bodemsubstraat voor een tropisch gezelschapsaquarium? Is het gebruik van de bodem als filter (water door bodem pompen en boven in de bak terug laten lopen) aan te raden?

Het is aan te raden om de bodem zo arm mogelijk te houden. Grind met een korrelgroote van 3 à 4 mm is uitermate geschikt. Daar kan eventueel een beetje turfmolm doorheen... een heel klein beetje maar.
Onderste laag gespoeld, bovenste laag 2 à 3 cm goed gewassen. Later kunnen op plaatsen waar dat nodig is kleikorreltjes worden ingebracht. Of klei-emulsie met een injectiespuit uit de veeartsenij. Verder zijn er voldoende meststoffen in de handel. Ik zou de bodem niet doorluchten (zo heet het gebeuren dat u aanduidt met 'bodemfilter'). Rondom de wortels moet zich een bepaalde zone vormen waarin de plant stoffen afscheidt die voedselopneming vergemakkelijken. Door door te luchten wordt die zone vernietigd.

Ik heb een aquarium van 60 x 30 x 30 cm. Visjes: 10 dwergcorydora's en 10 groene tetra's. Ik heb begrepen dat het goed is elke week of elke twee weken een groot deel van het water te verversen, zeker nu ik wat last van baardalgen heb.

Het is inderdaad verstandig dat regelmatig te doen. Ik adviseer: eenkwart of eenderde eens in de drie à vier weken. Of de baardalg daardoor verdwijnen zal, is de vraag.

Maar hoe kan ik dat het beste doen? Ik heb namelijk een zuur en zacht aquarium. pH 6.8, GH 4 en KH 2. Op temperatuur brengen voordat het in het aquarium komt, lukt wel. Maar hoe gaat dat met het verzuren en het verzachten? Mijn leidingwater heeft een GH van 7 en een te hoge PH-waarde. Ik heb mijn aquarium nu 5 weken en heb mijn water verzacht door middel van hars en verzuurd door middel van PH Min. Ik heb sinds kort een CO2-diffusor om het een beetje zuur te houden. Zijn dit goede middelen of is er een andere (betaalbare) betere manier?

Een CO2-diffusor is een uitstekend middel om de pH beheersbaar te houden. Ook het ontharden via een wisselaar is prima.

Moet ik het water verzuren en verzachten, voordat het in mijn aquarium komt of als het er al in zit?

Als de hoeveelheid te verversen water niet te groot gekozen wordt, ontstaat daardoor een wisseling in de waarden die heel natuurlijk is. (Levert overigens een leuke som op: reken uit hoe groot de verschuiving van pH, KH en temperatuur is bij verversing van eenkwart van het aquariumwater.)

Er wordt vaak verteld dat als je last van (baard)algen hebt, dat het water te zwaar belast wordt. Mijn alg was er al, voordat er vissen in kwamen. Is hier dan een andere oorzaak van?

Algemeen is de uitspraak, dat algen ontstaan onder invloed van een belasting van het water met een of ander. Dat geldt echter lang niet voor alle soorten algen.
Men duidt een zestal verschillende algen meestal met de naam 'baardalg' aan. Ze behoren tot de groenwieren uit de geslachten Cladophora of Chaetophora, ook wel tot de roodwieren uit het geslacht Compsopogon. Vaak komt een combinatie van meer soorten voor, allemaal onder de naam 'baardalgen'. Een behoorlijk ingewikkelde geschiedenis dus. Vooral omdat dat het juist zo moeilijk maakt de bestrijding aan te pakken. Ze hebben iets te maken met de fosfaatspiegel en de nitraatafbraak. Lavasteen en/of kurkschors in het aquarium bevordert vaak de groei van 'baardalgen'. Remedie:
a. Verhoog de frequentie van de waterverversingen tot bv. eens in de veertien dagen en als dat niet helpt eens per week. Controleer het water, waarmee je ververst, op nitraat en fosfaat. De hoeveelheid daarvan moet worden teruggebracht.
b. Breng het CO2-gehalte omhoog (pH omlaag dus). Hierdoor zal versnelde plantengroei optreden. Dien ook nog wat goede aquariumplantenmest toe, maar wel precies volgens de gebruiksaanwijzing op het flesje (vooral de berekening van de inhoud van het aquarium moet secuur gebeuren - inhoud van het aquarium verminderd met 5 procent i.v.m decoratiematerialen en de loze ruimte bovenin). Anders raken we van de regen in de drup.

Voor mijn nieuwe aquarium heb ik het idee opgevat om aan de achterwand een (ja, hoe moet ik het noemen?) plantenbalkon te maken op 10 à 15 cm van de bodem. De dikte van de balkonvloer wordt ongeveer 5 cm. Er komt dan nog ongeveer 15 cm water boven te staan. Het aquarium is 40 cm diep, dus de diepte van het balkon wil ik houden op 20 cm. De lengte wil ik de helft doen van mijn aquarium (= 100 cm), dus 50 cm.
Verder heb ik het idee om de bodem van het balkon doorlatend te maken voor de plantenwortels (maar natuurlijk niet voor de voedingsbodem van de planten).
Met wat voor materialen zou ik een dergelijk plantenbalkon het beste kunnen maken? Mijn aquariumzaak vond het een leuk idee, maar ze konden mij helaas niet adviseren hoe ik zoiets zou kunnen maken.


Het idee op zich lijkt me leuk. Echter, als je ervan uitgaat dat een aquariumwereld de 'nabootsing' is (moet zijn, kan zijn) van een stukje 'natuur', zal het nogal wat moeite opleveren de 'natuurervaring' compleet te laten worden. Camoufleren e.d. gaat problemen opleveren. Bovendien hebben een heleboel mensen voor jou al met dat idee gestoeid. Zij kwamen tot wat we een hele tijd een paludarium noemden. Daar heb je een hoge(re) bak voor nodig.

Nu jouw idee.
De wanden van de bak (het balkon) kun je gewoon lijmen van glas en siliconenkit. De bodem kan er ook met siliconenkit in gelijmd worden. Daarvoor is plastic horrengaas geschikt. Stroken glas van 1,5 cm breed met een onderlinge afstand van 0,5 cm kan ook. De wanden van glas kunnen later met tegellijm bezet worden. Deze lijm leent zich ook weer om er andere materialen mee te plakken. Vergeet in dat geval niet eerst een primer op het glas te smeren. Siliconenkit lukt trouwens ook.

In aanmerking komen afhankelijk van de inrichting: turf, kurkschors, varenwortel, leisteen, lavasteen enz., enz. Bedenk dat zo'n ver naar voren stekend 'balkon' erg veel licht opvangt, zodat eronder niets wil groeien. Problemen genoeg dus. Maar die zijn er om op te lossen.

In mijn aquarium is er op dit moment een overbevolking aan slakken. Vooral aan de onderkant van het kienhout zit een ware plaag van die ondingen. Ik heb van de plaatselijke handelaar gehoord dat je een kogelvis kunt huren, die al de slakken op zou eten. Nu heb ik echter ook gelezen dat dit een vrij agressieve vis is, die ook aan de vissen kan gaan knabbelen. Daar heb ik dus geen zin in. Ik zou graag willen weten of het inzetten van een kogelvis een goede manier is voor het bestrijden van slakken en of er misschien nog andere manieren zijn hiervoor.
Ik bezit een aquarium van 80 bij 40 bij 40 cm (130 liter). De bevolking is: 13 neontetra's, 1 Siamese kempvis, 3 dwerggoerami's (Colisa lalia), 5 Platy's en 5 Oticinclus-algeneters.


Een kogelvis is een goede manier om slakken te bestrijden. Als er geen slakken meer zijn of bijna kan het wel gebeuren dat de kogelvis zich inderdaad aan andere vissen vergrijpt. Ook lust zij wel eens een groen blaadje.
Een andere manier om slakken te bestrijden is de volgende: neem een tomaat en snij er het kapje af. Verwijder nu met een theelepeltje alle zachte stof uit de tomaat en leg de uitgeholde tomaat onder in het aquarium. De slakken zullen op en in de tomaat kruipen en kunnen zo uit het aquarium gehaald worden. Dat kan herhaald worden tot bijna alle slakken verdwenen zijn. Alle slakken zul je op deze manier nooit kwijtraken. Dat hoeft ook niet, want de meeste slakkensoorten zijn gunstig voor het aquariummilieu als het er niet te veel zijn.
Heel gunstig zijn de Maleise torenslakjes (Melanoides tuberculata). Ze zien eruit als een mini-uitgave van een roomhorentje. Ze leven voornamelijk in de bodem; in het donker dus. Omdat je aangeeft, dat de slakken in het aquarium onder het hout zitten (donker), zouden ze dat wel eens kunnen zijn. Ze houden de bodem luchtig en zuurstofrijk en zorgen dat afvalstoffen in de bodem opgenomen worden. In beginsel gunstig dus. Maar ook hier is het zo, dat als het er te veel worden ze meer kwaad dan goed doen.
Een goede manier om slakkenexplosies te remmen is voer geven naar maat. Niet te veel dus. Alle resten, die de vissen niet eten, vallen op de bodem en vormen zo slakkenvoer.

- Hoe kan ik zo snel mogelijk geslachtsonderscheid bepalen bij Uaru's - als dit te doen is?
- Hoe bevorder ik de koppelvorming (temperatuur, waterwaarden etc.)?
- Als ik 2 volwassen Uaru's wil overhouden, 2 Panaque nigrolineatus en een Characidium fasciatum, welke schoolvisjes uit Zuid-Amerika zijn dan geschikt als gezelschap en hoeveel?
- Is het mogelijk 2 koppels te houden?
- Hoe hard moet de circulatiepomp van mijn bioloog draaien?
Mijn bak is 150 * 50 * 50 en heeft een biologisch filter van 80 * 50 * 30. Ik ververs ongeveer 30 liter water per week.


Het vaststellen van geslachtsonderscheid bij Uaru's is niet eenvoudig, zo al niet onmogelijk. Tijdens het paren kan een geoefende liefhebber aan de genitaalpapil het geslachtsonderscheid zien. Mannetjes hebben een spitse papil (als de punt van een balpen), vrouwtjes een stompe (als een soort miniventielslangetje). U zult dus geduld moeten hebben en kijken of zich paren vormen. De dieren goed in de gaten houden en specifieke kenmerken van individuen goed onthouden om in de toekomst uit de voeten te kunnen.

Paarvorming wordt bevorderd door:
de juiste watersamenstelling en temperatuur
de juiste omgevingsfactoren
kwalitatief hoogwaardig voer

Uaru's zijn vissen die graag in een groep met een duidelijke sociale structuur leven. Een groep van vier kan dus best. Misschien kan een paar meer ook nog. Bijna elke Zuid-Amerikaanse vis is geschikt en een school telt minimaal twaalf exemplaren. Maar het formaat van het aquarium is de beperkende factor.
Hoe hard precies de circulatiepomp van de bioloog moet draaien, is bij liefhebbers al een twistpunt zolang de biologische filtering bestaat. Ik zou me daar het hoofd maar niet al te zeer over breken. Belangrijker is dat er voldoende zuurstof in het filter aanwezig is om voldoende bacteriën in leven te houden. Een luchtsteen met een heel fijne bellenstroom in of tussen de filtercompartimenten doet soms veel goeds.

Hoe kweek ik maanvissen? Kunt u het liefst zo duidelijk mogelijk uitleggen?

Wie maanvissen wil gaan kweken, moet zich goed realiseren dat er al genoeg gedegenereerde, mismaakte en te kleine maanvissen in allerlei verkeerde kleuren zijn. Uitgangspunt zou dus moeten zijn: één of meer stellen maanvissen van een goed ras. Een goede speciaalzaak of kweker kan u daaraan wel helpen. Daarnaast een aquarium van voldoende grootte: 150 x 50 x 50 cm. De watersamenstelling moet neutraal tot lichtzuur zijn. Kienhout e.d. en hoog opgaande planten completeren het geheel.
Als er zich nu een stelletje vormt, loopt de rest vanzelf. Ze zetten eitjes af. Die worden bevrucht. Als het water goed is en ze zijn echt bevrucht, beschimmelen ze niet, maar komen uit. Als het stel goed is, bewaaieren ze eerst de eieren en later ook de jongen, die als het ware aan een touwtje aan het substraat hangen.
Na verloop van een paar dagen gaan ze voorzichtig zwemmen. Pa en ma passen heel goed op. Het kan fout gaan, doordat er vissen bij zitten die eitjes of jongen opeten. Beslist geen zalmpjes dus. Voeren met pas uitgekomen artemia of heel fijn voer, dat je uit natuurlijk water kunt halen.

Bezig met het normale onderhoud van mijn aquarium schoot er plotseling iets bij de ruiten weg. Tot mijn verbazing bleken er enkele jonge meervallen in de bak te zitten. Komt dit zo 'plotseling' wel vaker voor in aquaria? Hoe kan ik deze visjes het beste verzorgen en grootbrengen? Er zit een redelijke hoeveelheid planten in mijn tropische bak met wat guppen, kardinalen, een paartje Ramirezi, diamantgoerami en enkele Corydoras.

Van met name Ancistrus dolichopterus is bekend dat ze zich regelmatig in liefhebbersaquaria voortplanten. Dat is niks bijzonders dus. De visjes die overgebleven zijn, hebben zich in leven weten te houden. Ze hebben plantaardige kost nodig. Wat verse doperwtjes en tabimin voor de toekomst zal ze voldoende voeden.

Ik heb in een aquariumencyclopedie een vis gezien genaamd (Afrikaanse) Syngathus pulchellus. Kan iemand mij vertellen of deze vissen te koop zijn? Zo ja, kunnen deze vissen ook in een gezelschapsaquarium?

Al dit soort vissen die wij, aquariumliefhebbers, graag samenvatten onder de naam zoetwaternaalden, komt zeker niet regelmatig in de handel voor. Gespecialiseerde importeurs laten ze wel eens met een zending meekomen. Het is dus toeval als je ze bij een handelaar treft.
Het zijn alle - de vissen - zg. voedselspecialisten. Zeer klein levend voer als gezeefde watervlooien (waterluis) en pas uitgekomen pekelkreeftjes horen op het menu te staan. Dan moet er nog op gelet worden, dat de dieren zich extreem langzaam bewegen. In stromend water kunnen ze hun voedseldieren niet te pakken krijgen.
Neutraal water voldoet.

Kardinaaltetra's staan bekend als scholenvisjes. Ter afwisseling van het gedragspatroon van mijn vissen leek het me dan ook leuk om een schooltje van deze vissen te houden. Tot mijn verbazing blijken ze zich echter absoluut niet als scholenvis te gedragen. Ze zwemmen gewoon verspreid door de hele bak. Aan het aantal kan het volgens mij niet liggen, nl. zestien. pH-waarde ligt op 6,7.

Ik denk toch echt dat het ontbreken van schoolgedrag voor een deel aan het aantal ligt. Vissen vertonen schoolgedrag als bescherming tegen vijanden. Weliswaar zijn ze in een school niet allemaal veilig, maar je loopt natuurlijk relatief minder gevaar. In een aquarium is het redelijk veilig. Natuurlijke scholen zijn enkele honderden/duizenden exemplaren groot. Zestien is in vergelijking daarmee natuurlijk nihil. De impuls om samen te scholen is dan (als er geen gevaar is) gering.
Vissen fourageren vaak in schoolverband, ook daar is een aquarium nauwelijks aanleiding voor. Dus...