Wij hebben een goudvissenaquarium van 100 l en een extern Eheim-filter. Er zitten 3 sluierstaarten van 6 cm in, een leeuwenkopje, een komeetstaart van 7 cm en sinds een week een koi van 9 cm. Opeens was het leeuwenkopje een oogje kwijt zonder dat wij iets hebben gezien van agressie van andere vissen o.i.d. Na overleg met de dierenwinkel hebben wij het leeuwenkopje in de bak gelaten, maar na een paar uur was ook zijn andere oogje weg. Heel frustrerend, maar vooral: hoe kan zoiets? Te meer daar we vooraf geen opvallende gedragingen of ook maar iets aan het leeuwenkopje hebben opgemerkt. Kan dit een parasiet zijn of past een koi niet bij dit type vissen? De soort vissen die u in 100 l water bij elkaar zet (binnen naar ik aanneem) zijn koudwatervissen, die vanaf het vroege voorjaar tot het late najaar in een vijver moeten zwemmen. Helemaal ideaal was het als ze in een vijver, dieper dan 80 cm, werden verzorgd. Dan kunnen ze het hele jaar door buiten blijven. 100 l water is natuurlijk ruim onvoldoende voor het aantal vissen dat u houdt. En gelet op de uiteindelijke grootte die de dieren kunnen bereiken, en ook zouden moeten bereiken, zullen ze geen prettig leven hebben. En dat wordt alleen maar erger. Stress, afwijkend gedrag e.d. zijn dan geen uitzonderingen. Getuige uw ervaringen klopt dat dus wel. Ik kan niet beoordelen welke vis welke andere vis aanvalt. Voor de hand liggend is dat de grootste (op den duur) agressief wordt of geworden is. Het lijkt me verstandig op z'n minst uit te zien naar een ruimer onderkomen. Ik zou graag wat meer weten over CO2-toediening via de suiker-gistmethode. Hoe werkt dit, levert dit meer gevaar op voor mijn vissen dan d.m.v. een fles en hoe kan ik dit het beste toepassen? Dit is vrij eenvoudig. Er is echter een tweetal risico's aan verbonden. Daar kom ik aan het einde op terug. Het is beter in plaats van een fles een plastic vat te nemen met een inhoud van 5 l. Doorboor de dop en lijm er een soort uitlaat (plastic pijpje) op, waarop een luchtslangetje kan worden aangesloten. Doe ongeveer 4 liter water op kamertemperatuur in het vat. Doe ook nog eens 8 gram droge gist (bakkersgist) en 400 gram suiker in het vat. Na verloop van tijd zal de suiker gaan gisten. Daarbij komt CO2 vrij. De gegiste suiker is omgezet in alcohol. Het proces wordt gestopt, doordat de giftige alcohol (boven een bepaald percentage) de gistcellen doodt. Als de suiker dan nog niet op is, kan met minder suiker worden volstaan. Leidt het slangetje het aquarium in. Laat de CO2 zich verzamelen onder een soort van koepeltje aan het wateroppervlak. Zo'n koepeltje kan bestaan uit een omgekeerd plastic bakje waarin salades, vleeswaren e.d. worden verkocht. De grootte van het oppervlak CO2, dat met het water in aanraking komt, is bepalend voor de hoeveelheid CO2, die opgenomen wordt. Het ideale oppervlak houdt verband met de grootte van het aquarium en laat zich berekenen. Zie hiervoor De aquariumplantengids van Kurt Paffrath (uitgegeven door Thieme). Problemen die zich hierbij voordoen: 1. De hoeveelheid koozuurgas laat zich niet naar behoefte regelen. Als je probeert te doseren door de slang te knijpen, barst het vat uit elkaar (daarom kun je uit veiligheidsoverwegingen beter een plastic vat nemen dan een glazen fles). 2. De koolzuurafgifte is zeer onregelmatig. Aan het begin overvloedig. Tegen het einde karig en onvoldoende. 3. Het suikerwater met gist en alcohol kan in het aquariumwater raken. Dat is niet aanbevelenswaardig. Oplossingen: 1. Zet in de slang naar het aquarium een t-stuk aan het vrije uiteinde wat wijder en lijm daar een luchtballon overheen als een veiligheidsklep en een voorraadvat. 2. De koolzuurafgifte duurt ongeveer 5 weken. Maak dus twee vaten en sluit ze tegelijkertijd aan, maar met een tussenpose in de aanmaak van ca 2 weken. 3. Leidt het koolzuur door een fles water. Maak twee gaten in een kurk. Steek daar weer twee plastic pijpjes door. Sluit het ene pijpje aan op de leiding van het koolzuur naar het aquarium en laat hem onder water uitkomen. Nu moet het koolzuur door het water borrelen en wordt automatisch gezuiverd. Sluit de leiding naar het aquarium aan op het andere pijpje. Ik heb een koudwateraquarium van ongeveer 100 liter met vier sluierstaarten erin. Wat zijn de beste waarden van het water voor deze bak? Die van neutraal water: pH 7, KH 7. Verder lijkt het nuttig de temperatuur zo laag mogelijk te houden. Gemiddeld een graad of 18 in de zomer. Een enkel dagje of een paar dagen 20 tot 24 kan geen kwaad. Ik heb pas weer een aqarium gekocht en heb met purschuim en tegellijm, Beamix 660 supergrijs, een hele mooie achterwand gecreëerd. Dit was heel goed gelukt, maar na het vullen begon de volgende dag op verschillende plaatsen de lijm te scheuren en later af te brokkelen alsof het geen hechting heeft. Het is niet op de hele achterwand, maar op bepaalde plekken. Weet u mischien de oorzaak en een oplossing voor mij? De ene pur is de andere niet. Er bestaat pur, die uitzet als ze met vocht in aanraking komt. Ik heb een Tanganjikabak opgestart en één van mijn koppeltje Neolamprologus leleupi jaagt steeds mijn slakkehuiscichliden (Lamprologus meleagris) weg. De leleupi's zijn enkele dagen later in de bak gezet dan de slakkehuiscichliden en andere vissen (2 leleupi's en de meleagris). Moet ik nu gewoon maar afwachten en wennen ze vanzelf aan elkaar (alleen worden ze weggejaagd, niet verwond!) of kan ik ze maar beter apart zetten (ik heb ze nu pas een paar dagen)? In een te beperkte ruimte vertonen cichliden onderling atijd agressie. Dus is de bak groot genoeg? Zijn er ook optisch goede grenzen tussen territoria? Verder vrees ik dat de leleupi's altijd wel interesse zullen blijven houden voor eitjes en nakweek van de meleagris. De spitse snuit van de leleupi wijst erop, dat ze ook in de natuur voedsel zoeken in nauwe ruimtes. Ik heb een aquarium van 160 * 50 * 50 met daaronder een biologisch filter. Op zich gaat dat best goed. Het vreet echter CO2 en door het grotere wateroppervlakte is de verdamping groter. Ik overweeg dan ook om terug te gaan naar een mechanisch filter. Mijn oog is gevallen op de Eheim 2229, een zg. intervalfilter. Ik vraag me af deze interval inderdaad wel zo goed is voor het aquarium en of hierdoor de CO2-opneming niet groter wordt dan bij een gewoon filter? U bedoelt CO2-verbruik? Het bezwaar van CO2-'opneming' kan ik tenminste niet zien. Behalve in een alkalisch milieu (een Malawi- en een Tanganjika-bak). In zijn algemeenheid kan worden gezegd, dat meer beweging van het wateroppervlak in contact met de lucht leidt tot het uitwerpen van CO2. Ik adviseer: bij een plantenbak geen biologisch filter (inderdaad vanwege het CO2-verbruik). Bij een bak met weinig of geen planten wel een biologisch filter om de taak van de planten over te nemen. Uit welk deel van Zuid-Amerika komt Apistogramma nijsseni? En is die eventueel met discusvissen (Heckel) samen te houden in een speciaalaquarium? A. nijsseni komt uit het uiterst westelijke deel van Brazilië op de grens met Peru. In de leefomgeving van A. nijsseni komen beslist geen discusvissen voor. De waterkwaliteit aldaar lijkt mij voor discus een beetje aan de zure kant (pH 5,4) en zacht (KH 1, GH 1). Het is natuurlijk altijd mogelijk om ze samen te houden. Kies dan bij voorkeur een discusras, dat ook zo westelijk uit Brazilië stamt. Mijn maanvis is volgens mijn waarneming 'zwanger'. Haar buik begint behoorlijk bol te worden. Als dit zo is, wat gaat er dan gebeuren? Kan ik de maanvisjes in de bak uit laten komen zonder gevaar voor opeten? Graag zou ik wat advies willen hebben van u, omdat het de eerste keer is dat dit gebeurt in mijn bak... Meer voor de hand liggend is, dat ze ziek is of te veel gegeten heeft. Als ze ziek is, staan de schubben meestal af en ziet ze eruit als een soort dennenappel. Maanvissen leggen nl. eieren ('zetten af' in aquariumliefhebberstaal). Daarvoor moeten ze met z'n tweetjes zijn. De laatste tijd stijgt de pH in mijn aquarium. Het is te zeggen, de pH wil per sé een waarde van 7,5 hebben. Ik wil die graag terugbrengen tot zo een 6,5, doch die pogingen verlopen steeds vruchteloos. De waarde stijgt binnen de twee à drie dagen tot 7,5 en blijft dan zo. De KH bedraagt 4 à 5, maar ik heb al gemerkt - en dat is normaal - die daalt telkens als ik de pH naar beneden wil brengen. Als de pH stijgt tot die 7,5, dan blijft de KH toch constant! Ik vind het nogal bizar dat het water zo 'halsstarrig' die 7,5 blijft volhouden! Wat kan ik eraan doen? Ik gebruikt het klassieke pH-minus om de pH-waarden aan te passen. De problematiek van hardheid van water, zuurgraad van water en elektrische doormeetbaarheid is behoorlijk complex en vereist nogal wat scheikundige achtergrond. Veel aquariumliefhebbers verdiepen zich erin, zonder het eigenlijk te snappen. Met welk doel? Soms lijkt het wel of het meten van de waarden en de in de boekjes aangegeven waarden doel op zich is. Meetsetjes werken onnauwkeurig, een afwijking van een halve graad is helemaal niet abnormaal. Ook elektronische apparaten zijn alleen maar nauwkeurig als ze elke keer voor het meten heel nauwkeurig geijkt worden. Groeien de planten in uw aquarium goed? Zijn er andere problemen die met de waterkwaliteit verband zouden kunnen houden? Als u de eerste vraag met 'ja' kunt beantwoorden en de tweede met 'nee', zou ik me nergens druk over maken. Intussen zou u zich eens kunnen verdiepen in onze FAQ. Daarin kunt u veel wetenswaardigs over algen, waterkwaliteit e.d. lezen. Daar zult u ook lezen dat het terugbrengen van de pH beter kan gebeuren door het CO2-gebruik beter te regelen dan door pH-minus. En vooral door ervoor te zorgen dat het uitgangswater goed is. Past rivierkreeft in de tuinvijver? Wat eten ze? Welke rivierkreeft bedoelt u? Astacus astacus, de kreeft die tot de Nederlandse fauna behoort, maar die door de kreeftenpest dusdanig gedecimeerd is dat ze in een paar kleine restbestanden in Limburg en op de Veluwe in snelstromende beekjes met helder zuurstofrijk water voorkomt? Die wordt ca 25 cm groot. Is alleseter: schrikt er niet voor terug een greep te doen naar de vijvervissen als ze niet te groot zijn. Daar zijn ze zeer handig (lees scharig) in. Ook alles wat groen is, zal op den duur opgegeten worden. Deze hoort niet in de vijver, maar in de natuur! Bovendien is in de meeste vijvers het milieu niet zuurstofrijk genoeg. Daarenboven staat hij op de lijst van beschermde dieren: niet vangen, niet bezitten, niet verhandelen, niet vervoeren enz. enz. Terecht. Dan is er een kreeft uit amerika ingevoerd. Orconectus limosus. Blijft over het algemeen wel 10 cm kleiner. Deze is immuun voor de kreeftenpest. De meeste kreeften in ons land behoren tegenwoordig tot deze soort. Is ook alleseter, dus... Dan tref je in zuidelijke wateren, zo ongeveer tot de Brabants-Limburgse Maasbedding, sporadisch nog een kreeft aan. Die is ontsnapt uit Franse kreeftenkwekerijen. In Frankrijk worden ze massaal gegeten. Wordt het grootste van het drietal. Wel fijn voor zo'n hapje! Deze neemt mogelijk langzaam bezit van de Nederlandse wateren en vormt een geduchte concurrent van de andere twee. Is alleseter... Het zal wel duidelijk zijn! Beide laatste, niet-beschermde soorten zijn na bepaalde aanpassingen in een vijver te verzorgen. Hoe lang duurt het voordat de eieren van mijn maanvissen uitkomen en wat kan ik het beste doen? Ik heb namelijk een gezelschapsbak met allerlei verschillende vissen. Moet ik mijn maanvissen met hun eieren apart zetten of juist niet? Ik heb dit nog nooit eerder meegemaakt. Vandaar deze vragen. Hoe lang de incubatietijd van maanvisseneieren is, hangt af van de watertemperatuur en de waterkwaliteit. Het duurt een paar dagen voor de jongen uitkomen. Die moeten in ieder geval uit het aquarium, waarin de andere bewoners de jongen zullen belagen. Maar door ze af te zonderen, en dat moet, leidt u ze misschien wel naar een heel vervelende toekomst. Bent u in staat de natuurlijke selectie te vervangen? Heeft het ouderpaar wel de ideale maanvissengenen? In de natuur zouden ze het anders zeker niet 'redden'. Bent u in staat om ze op te fokken tot ideale maanvissen (d.w.z. ten minste driemaal daags voeren met het juiste voer)? Ten minste eenmaal per dag alle afval uit het aquarium te hevelen en het weggevloeide water te vervangen? Ten minste eens in de twee dagen de helft van het aquariumwater te vervangen door water van dezelfde temperatuur? De meer dan honderd jongen voldoende ruimte te geven, zodat ze behoorlijk kunnen uitgroeien? Enz., enz., enz., enz., enz. Dus misschien toch maar de zaken laten zoals ze zijn! De natuur doet haar werk effectief. Wilt u het niet zo laten? Word dan lid van een aquariumvereniging. Daar weet men van wanten. Neem een abonnement op Het Aquarium en lees, lees, lees. Zodat een volgende gezinsuitbreiding, bij naar ik hoop goede en volwaardige maanvissen, niet onverwacht komt. En u in het belang van dierenwelzijn alle maatregelen ter voorbereiding hebt genomen, die nodig zijn en niet alles aan het toeval overlaat. Ik heb een Juwelaquarium van 100 x 40 x 40. Daarin zit een binnenfiter van 400 liter per uur. Ik filter afwisselend met turf en watten of kool en watten. Nou heb ik nog een Eheimpomp liggen van een 'oude bak' (300 liter per uur). Zou ik van mijn binnenfilter een biologisch filter kunnen maken en met mijn buitenfilter weer met turf/kool kunnen filteren? Zodat mijn bak niet steeds weer vies wordt bij het verwisselen van watten en kool naar turf? Zo ja, wat kan ik dan het beste als biologisch filtermateriaal gebruiken? Uiteraard kunt u van dat binnenfilter een biologisch filter maken. Daar moet u geen wonderen van verwachten. Een gelijk volume aan bodemgrind zal dezelfde werking hebben (400 l/u is erg veel). Als materiaal voor een biologisch filter is elk medium met voldoende oppervlak geschikt. Verbruikte en dus uitgewerkte filterkool bv. (pas op met lavasteen, dat beïnvloedt - zeker als het nog vers is - de waterkwaliteit). Is het niet verstandig, turf en filterkool apart te houden? Eén in het oude en één in het nieuwe filter? Op mijn kamer heb ik sinds een jaar twee goudvisjes in een bak van plm. 14 liter. Sinds een paar maanden 'blubben' deze vissen echter geregeld aan de wateroppervlakte. Ik heb niets aan de verzorging veranderd, ik geef niet te veel eten en de vissen zien er niet ziek uit. Het enige verschil is dat ze eerst zelden of nooit 'blubten' en nu heel geregeld. Wat kan hiervan de oorzaak zijn? Zijn de vissen in die twee jaar veel gegroeid? Ik denk dat het komt door gebrek aan zuurstof of liever door een teveel aan koolzur opgelost in het water. De uitwisseling gaat dan wat moeilijker. De vissen gaan boven in het water zwemmen en halen versneld adem. Moet het onderkomen niet met de dieren meegroeien? Mijn ramirezi-paartje wil maar niet zijn jongbroed grootbrengen! Ik heb een klein kweekvrouwtje dat onlangs haar mannetje heeft verloren (inwendige parasiet, die ernstige schubbenruigheid veroorzaakte, ging op een kogelvis lijken) en ik heb voor haar een middelgrote wildvangman meegenomen. Het eerste nestje leek goed te gaan, maar iedere keer wordt het de tweede dag door allebei opgevreten. Ze zitten alleen in een bakje van 60 x 30 x 30 met goede waterwaarden. O.a. een neutrale tot iets basische pH en een DGH van 7/8, temperatuur is 26 graden. Wat moet of kan ik doen? Het blijven wilde dieren, die niet op commando te sturen zijn, maar ik zou het zo leuk vinden om eens te zien hoe ze hun gelegde nestje grootbrengen. Ik ben bang dat ik dit nooit te zien zal krijgen. Nou ja, niet bij dit paartje in ieder geval. De belangrijkste oorzaken voor het mislukken van een kweek zijn in het algemeen: 1. Partners die niet goed op elkaar zijn afgestemd 2. Verkeerde waterkwaliteit 3. Stress 1. Alleen het feit al dat u spreekt van een betrekkelijk grote man en een klein vrouwtje kan voldoende zijn. Ook het feit dat het een kweekvrouwtje betreft, kan een aanwijzing zijn. Bij M. ramirezi laten broodfokkers de eieren vaak uitkomen zonder de ouderdieren. Daarbij moet een bellenstroom de door vinbewegingen van de ouders veroorzaakte waaierstroom langs de eieren vaak vervangen. Een bepaalde toevoeging van - meestal methyleenblauw - aan het water moet voorkomen dat de eitjes beschimmelen. Jongen uit een dergelijke kweek hebben meestal niet geleerd dat ze hun eieren moeten verzorgen en anders 'weten' ze niet hoe ze dat moeten. Misschien komt alles toch nog goed na een aantal mislukkingen. 2. Verkeerde waterkwaliteit sluit u uit. Toch is dat ook vaak de oorzaak dat eieren beschimmelen en dan door de ouders uit het legsel verwijderd worden. Als ze allemaal beschimmelen... De eieren van M. r. zijn wat dat betreft heel gevoelig. 3. Ook al zit er verder niets in het aquarium, toch kan stress de oorzaak zijn. In bepaalde fases van de paring en het verzorgen van de eieren verdragen de dieren elkaar niet. Dan moeten er vluchtwegen en schuilplaatsen zijn.