Na ongevaar anderhalf jaar zonder al te grote problemen werden in mijn aquarium de tekenen van biogene ontkalking zichtbaar. Vooral de planten gingen achteruit en kwijnden uiteindelijk nagenoeg helemaal weg. Ook ontstond een sterke algengroei van voornamelijk hele dunne, lange, groene engelenhaarachtige draden. Volgens de verkopers in diverse aquariumwinkels is het probleem van de biogene ontkalking alleen te verhelpen met een CO2-installatie. Dit vind ik nogal ingrijpend. Is het werkelijk niet mogelijk om een eenvoudig, klein zoetwateraquarium goed te houden zonder een CO2-installatie? Binnenkort ga ik mijn aquarium opnieuw inrichten. Kan dat nou wel of niet zonder CO2-installatie?

Vanzelfsprekend is het heel goed mogelijk een goed aquarium te hebben zonder CO2-installatie. 70 jaar (1930 - 2000) aquariumhouden in Nederland binnen de NBAT heeft dat aangetoond. En nog zijn er evenveel goede aquariums zonder CO2-installatie. Dat vraagt wel wat meer deskundigheid van de aquariumliefhebber. Het geheel is een kwestie van evenwicht tussen het doseren van licht en de aanwezige, natuurlijke CO2 in het aquarium.
Het licht stimuleert de plantengroei. Groeiende planten verbruiken CO2. Het is de bedoeling dat het licht zo wordt gedoseerd dat er van 's morgens tot 's avonds voldoende CO2 voor de planten is. Dat is te meten. Bij een pH van zeven is er globaal genomen genoeg CO2; lager dan 7 veel of te veel (geen zuurstof meer); te weinig Co2 minder licht, te veel meer licht. Experimenteren moet het juiste evenwicht opleveren.
Om het fijne van de materie te weten te komen: lees de FAQ.

Ik heb enige tijd geleden vijf neontetra's gekocht. Na enkele dagen kregen ze witte stipjes op het hele lijf en de staarten werden rafelig. De guppen in het aquarium hadden nergens last van. Na drie dagen heb ik een middel tegen witte stip gebruikt (helemaal volgens de bijsluiter). De witte stippen gingen weg, de staarten werden rafeliger en alle neontetra's gingen dood. Misschine ben ik te laat geweest. Nu zijn echter ook al de slakken in mijn aquarium weg (dood?) en krijg ik dus meer last van algen op het glas en grind. Komen deze slakken nog terug (eitjes op planten?)? En ben ik te laat geweest met behandelen tegen witte stip?

Witte stip is niet altijd een op zichzelf staande kwaal. Wel is het een vaak optredend verschijnsel op vissen, die om de een of andere reden 'niet goed in hun vel zitten'. Dat kan een eenvoudige oorzaak hebben als het overplaatsen van het ene aquarium naar een ander. Als dat niet volgens de zg. druppelmethode is gebeurd. Daarom hebben ook zoveel vissen vlak na aankoop en plaatsing in een aquarium er last van. Maar ook een achterliggende ziekte kan de oorzaak zijn. Dat is nu wat het voor mij zo moeilijk maakt een diagnose op afstand te stellen.
De rafelige staartvin, die niet geneest, wijst enigszins in de richting.
Dat slakken van een kuur tegen witte stip doodgaan, is een normaal verschijnsel. Ze kunnen er domweg niet tegen. Mogelijk komen ze terug, doordat er eitjes in het aquarium zitten, die vaak beter tegen de behandeling beschermd zijn. En anders komen ze op den duur op de een of andere manier toch wel terug.
Dat er nu algen opkomen, is niet het gevolg van het ontbreken van slakken. Door het middel tegen stip zijn niet alleen de parasieten en de slakken gedood, maar ook alle bacteriën die ervoor moeten zorgen, dat afbraak van eiwitten plaatsvindt en ombouw tot voor planten opneembare stoffen.
Mogelijk is het nog niet te laat om er iets aan te doen. Ververs ongeveer vijftig procent van het water. Herhaal dat om de twee dagen. Probeer het aquarium te enten met water uit een gezonde bak om de bacteriepopulatie op peil te brengen. Een ander lid van uw aquariumclub kan leverancier zijn van bacterierijk water verkregen door afgeheveld bodem'vuil' uit zijn/haar bak. U kunt ook bij de aquariumhandel 'vriesdroge' bacteriën kopen in een potje.

Ik ben van zoet water overgestapt naar een zoutwateraquarium. Nadat mijn aquarium twee weken lang gedraaid heeft met doodsteen en hierna aangevuld is met steen uit een tweedehandsbak (50%/50%-steen) heb ik plotsklap heel veel draadalg in mijn aquarium. Het aquarium bestaat uit drie vissen en is 200 x 60 x 60 groot. Het is aangevuld met leidingwater (duinwater), nitriet = 0, nitraat = 15 mg/l en fosfaat = niet meetbaar. Mijn verlichting is niet maximaal aan en ik heb ook geen lagere dieren. Een advies van een zeeaquariumhandelaar was om vers levend steen te kopen vanwege de goede bacteriën.

Nitraatwaarde zegt in een pas opgestart aquarium niet zoveel. Veel belangrijker is het calciumgehalte. Dit moet rond de 425 mg/l zijn samen met een magnesiumgehalte van 1500 mg/lt. Pas op dat het bevolken van een zeeaquarium niet te snel gaat. In een aquarium van slechts enkele weken oud horen eigenlijk nog geen vissen.

Wij hebben een aquarium van 250 x 70 x 60 en ingericht als een Zuid-Amerika-speciaalaquarium. In dit aquarium bevinden zich o.a. Geophagus sp. 'Rio Areöes' (volgens Mergus Atlas, deel 5) en Brochis multiradiatus. Hiervoor hebben wij een zandbodem voor het graven, wat deze dieren doen. Onlangs hoorden wij dat deze bodem eigenlijk te licht van kleur is en nu zijn wij op zoek naar donker zand. Het zand, dat er nu in zit, is zeer fijn van structuur, maar toch weer anders dan het rivierzand, dat normaal voor metselwerk wordt gebruikt. Dit zand is afkomstig van een aquariumwinkel, die er nu helaas niet meer is. Nu onze vraag! Is er donkerkleurig zand te koop en zo ja, waar c.q. bij wie?

Ik vraag me af wie een dergelijke bodem te licht kan vinden. Alleen de bezitter(s) van het aquarium toch? Zelf heb ik dergelijke bodems in Brazilië op allerlei plaatsen ook gezien. Wat anders is, dat vissen graag boven een donkere bodem rusten en wegschuilen. Daarom is het raadzaam om in een aquarium (ook) een afwisselende bodem te maken. Op plaatsen waar de dieren fourageren (voedsel halen en zoeken) een fijne bodem. Verder naar de randen wat grover en donkerder van samenstelling en daar mogen ook wat zaken van plantaardige oorsprong het beeld wat natuurlijker maken (turfpluis, ingewaterd blad).

Wij hebben een aantal vissen voor ons aquarium gekocht. Bij deze aankoop zaten twee 'olifantsvisjes'. Ik weet de juiste benaming niet. Ze hebben een lange naar beneden gebogen 'kin', het bekje zit er vlak boven. Nu wil ik graag wat meer informatie hebben over deze vis. Wat moet hij eten en op welke ondergrond leeft het beestje? Mij lijkt het dat ze graag in de grond neuzen naar eten.

Het dier zal inderdaad wel een soort olifantsvis zijn. Maar er zijn er nogal enkele van. Uit de beschrijving (die wel heel erg beknopt is) te oordelen gok ik dat het een Hippopotamirus-soort is. Deze dieren zijn zeer zuurstofbehoeftig, omdat ze uit stroomversnellingen afkomstig zijn. Dat stromende water zou in het aquarium met een sterke filterpomp nagebootst moeten worden. Het zijn dus geen dieren voor een gewoon aquarium. De waterkwaliteit is met een neutrale pH (6.8 - 7.2) in orde, KH 8 à 9. In de natuur leven ze van diertjes die van de algen tussen de stenen leven. In het aquarium tubifex, rode muggenlarven en Daphnia. Mij lijkt het overigens verstandig om in het vervolg eerst na te gaan welke eisen een vis aan zijn onderkomen en aan zijn baasje(s) stelt alvorens hem aan te schaffen.

Ik heb al een paar weken een paartje Xenotoca eiseni in mijn aquarium zwemmen en ik denk dat het ze toch wel goed bevalt. Ik heb namelijk al jongen (7 stuks weten te redden), maar nou wil ik eigenlijk toch wel wat informatie over deze soort. Want in al mijn boeken heb ik maar één klein stukje gevonden over deze vis. Maar daar stond niets in over de verzorging of zo.

Het is een levendbarende vis. In een goed beplant aquarium overleven altijd wel een paar van de jongen. Voor meer resultaat moeten de vrouwtjes voor het 'baren' apart worden gezet. Kan betrekkelijk lage temperaturen verdragen, zodat ze in de zomer ook wel in de tuinvijver gehouden kunnen worden. Neutraal tot hard water is geschikt. Ze eten alles. Algen, levend voer, vlokken e.d.

In de loop van een groot aantal jaren heb ik een aantal malen Trichopsis pumilus gehouden en gekweekt. Steeds weer kregen de dieren na verloop van tijd zwarte vlekken, vooral goed zichtbaar boven op de rug. Ze lijken er geen last van te hebben, maar fraai is het niet. Andere vissen in dezelfde bak nemen deze aandoening niet over, voor zover ik heb kunnen waarnemen. Wat is het en wat is eraan te doen?

Het komt nogal eens voor dat vissen bij het ouder worden zwarte vlekken krijgen. Meestal is het niet gevaarlijk. Wel in de gaten blijven houden. Ik vrees dat er weinig tegen te ondernemen is.

Ik heb een nieuw aquarium, dat ik ga ik plaatsen op een houten onderstel (2 x 3 balkjes), aquarium is 170 x 50 x 50. Op het onderstel komt een 18 mm multiplexplaat en daarop? Dat is dus het probleem, waar ik mee zit. Jaren heb ik altijd tempex 2 cm dik gebruikt. Nu lees ik in de jubileumuitgave van de cichlidenspeciaalclub, dat tempex niet goed is vanwege de verschillen in grootte van de tempexbolletjes, die mogelijk een verkeerde drukverdeling van de bodemplaat opleveren. Ondertapijt wordt geadviseerd. Ook zijn mij wel eens roofmateplaten geadviseerd als beduidend harder dan tempex. Maar wat is nu wijsheid? Tempex, roofmate of ondertapijt? Dit geldt voor onder de bak. Ik ga het nieuwe aquarium inrichten als cichlidenbak met veel (zware) stenen. Wat is het beste materiaal voor in de bak? Tempex 2 cm dik of roofmate 2 cm dik?

Er worden problemen gemaakt waar ze niet zijn. Ik beschik ook over de jubileumuitgave van de NVC, maar ik kan me niet herinneren gelezen te hebben over de grootte van bolletjes in tempex, die het ongeschikt zouden maken als ondergrond voor een aquarium. De alternatieven zijn overigens even goed. In de bak is het alleen bedoeld om beschadiging van het glas (krassen, waardoor het glas theoretisch zou kunnen breken) te voorkomen. Daarvoor zijn tempex en roofmate ook geschikt. Ik zou het wel tevoren met een verfkleurtje behandelen, zodat het door het graven van de vissen niet bij het bodemmateriaal afsteekt. Ook een stukje synthetisch tapijt in de goede kleur zou dan bruikbaar zijn. Wel zou ik zorgen voor een bodemruit die voldoende dik is en overal perfect vlak op de 100% vlakke ondergrond ligt. In verband daarmee adviseer ik de plaat van watervast materiaal te kiezen. In en om het aquarium wordt namelijk nogal eens geknoeid met water. Daardoor gaat materiaal dat niet watervast is op den duur vervormen met alle gevolgen vandien.

Ik heb een achterwand gemaakt m.b.v. roofmate en behandeld met epoxyhars plus harder. In de nog natte hars heb ik turf gestrooid. Het resultaat is veelbelovend. Is het nodig om deze wand eerst te logen net zoals met cementwanden? Of volstaat een paar keer water verversen? Ik heb het uitgeprobeerd met een proefstukje in een emmer water. De pH verandert niet. Dat geldt ook voor de geleidbaarheid.

Eenmaal uitgehard mag/kan epoxyhars geen invloed meer uitoefenen op de waterkwaliteit of wat dan ook. Uitlogen is dus overbodig. Afhankelijk van de gebruikte turf kan/zal die wel invloed uitoefenen.
Kleuring van het water: verwijderbaar met actieve kool
Aanzuring: verdunnen met harder water.

Sinds plm. drie maanden heb ik een goudkleurige algeneter rond zwemmen in mijn aquarium (80 * 40 * 40, meestal 25 graden). Hij/zij is flink gegroeid, nu zo'n 5 à 6 centimeter. Sinds anderhalve week zitten er echter bloedrode vlekken achter zijn kieuwen en op zijn buik. Verder ziet hij er niet slijmerig uit, er laat geen vel los en puilen zijn ogen een beetje uit. Ik dacht dat het septaemica was, maar daar zijn nog andere symptomen voor en bovendien blijft hij levenslustig rondzwemmen en eet ook nog. Er zitten verder in het aquarium nog 3 Corydoras paleateus, nog een algeneter, 6 Cheirodon axelrodi, 6 kegelvlekbarbelen, 1 Apistogramma ramirezi, 2 metaalkarpertjes en een minisnoekje. Weet u wat er aan de hand is met mijn algeneter? Is het besmettelijk en is er iets tegen te doen? Hij is zeer moeilijk te vangen.

Het stellen van een diagnose is voor leken, behoudens een paar evidente gevallen, onbegonnen werk. De genoemde ziekte is mij dan ook onbekend. Vrees voor besmetting is altijd terecht. Daarom heeft een goede aquariumliefhebber altijd een quarantainebak gereed staan. Er zal niets anders opzitten dan de vis te vangen, af te zonderen en af te wachten wat er gebeurt. Of er een terzake kundige vee/dierenarts bij te roepen. Op het gebied van vissen zijn die heel dun gezaaid.
Overigens zal de algeneter nog veel groter worden. In zo'n klein bakje?

Ik heb een vraag over het Leidse plantje. De nieuwe blaadjes, die eraan komen, zien er prachtig uit, maar na een paar weken worden de blaadjes bruin/groen en voelen hard aan. Ook de Lobelia cardinalis heeft dit probleem, terwijl mijn Cryptocoryne-soorten wel goed groeien.

Het zit hem waarschijnlijk in het verschil in lichtbehoefte. Crypto's kunnen over het algemeen met wat minder licht toe. Leidse planten en Lobelia's hebben meer licht nodig. Daardoor ontstaat er op de bladen van die relatief snelle groeiers door biogene ontkalking een aanslag. Hierop gaan op den duur weer algen groeien.
Verhoog de belichting een beetje, hou de crypto's in de gaten, zodat ze op tijd overschaduwd kunnen worden door: planten aan het oppervlak, papiertje o.i.d. op de dekruit.

Welke vissen uit een met een Aziatische biotoop vergelijkbare biotoop zou je kunnen plaatsen bij de dwergparadijsvis? Het visbestand moet geschikt zijn voor een éénmeterbak.

In wezen kan alles wat zich in zacht zuur water thuisvoelt erin gehouden worden. Het mag niet te groot zijn of agressief. Het is verstandig ook niet te kiezen voor oppervlaktebewoners. Dat hangt overigens ook weer af van welke dwergparadijsvis. Bewoners voor de middenzone: kegeltjes of vuurstreeprasbora's (of Rasbora macculata) enz., enz. Voor de bodem: Kuhli's, kleinere botia's o.i.d. Een en ander is zo afhankelijk van persoonlijke smaak en mogelijkheden, dat ik adviseer een goed boek aan te schaffen en 's te kijken wat zoal kan. Nog beter is het zich bij een vereniging aan te sluiten. Daar word je voor grote blunders behoed.

Wij zijn pas weer met een aquarium begonnen en toen we bij de vissen stonden te kijken, zagen we ineens een bak met zoetwaterschol. Wij hadden hier nog nooit van gehoord. Wie heeft ervaring met deze vis en kan deze in een tropisch aquarium?

Er is een aantal schollen (scholletjes) uit het zoete water bekend. De meeste behoren tot het geslacht Achirus of Solea. Achirus achirus kunnen in een zoetwateraquarium verzorgd worden. Ze worden ongeveer tien cm lang. Verlangen een bodem van fijn zand. Het voer kan bestaan uit kleine wormachtigen als tubifex en rode muggenlarven. Solea's worden iets groter en worden op dezelfde manier gehouden en verzorgd.

Ik heb twee gezelschapsaquaria. Eén ervan moet ik beluchten. Doe ik dit niet, dan zwemmen vooral de grote vissen regelmatig (vooral 's ochtends) aan de oppervlakte. De beplanting is in beide bakken bijna gelijk evenals de waterwaarden. De hoeveelheid vissen is in beide bakken ook nagenoeg gelijk, evenals de temperatuur. Ik snap niet waar het aan ligt. Hebben jullie een suggestie?

Dat er geen twee aquaria gelijk zijn, toont uw beschrijving duidelijk aan. In het algemeen: als vissen aan het oppervlak gaan happen, heeft dat waarschijnlijk te maken met de CO2-spiegel. Is er te veel CO2 in het water, dan kan de vis de CO2 in het bloed niet of onvoldoende via de kieuwen kwijt (diffusie). Bovenin is de CO2 meestal geringer. Dus gaan ze naar boven. In het ene aquarium zal zich dus waarschijnlijk gedurende de nacht meer CO2 ontwikkelen om de een of ander reden.

Ik heb sinds enige tijd last van een donkergrijze tot zwarte alg, die aan de rand van de bladeren zit en op sommige plaatsen uitgroeit tot op kwastjes lijkende pluisjes. Wat is dit en wat kan ik ertegen doen?

Het probleem staat bekend onder de naam pluisalg. Het zijn roodwieren. Ik denk dat ze op de randen van langzaam groeiende planten zullen staan: Cryptocorynen en Anubias. Plaatselijk door afdekking van de ruiten een beetje licht wegnemen helpt vaak.

Ik ben bezig met het opstarten van een discusaquarium van ongeveer 1000 l. Ik had in eerste instantie gekozen voor een biologisch droog-natfilter. Na veel experimenteren is het niet gelukt om het lawaai, dat dit filter produceert, tot een aanvaardbaar niveau te reduceren. Ik heb dan ook maar besloten om te filteren met twee gesloten potfilters met elk 18 l inhoud en een pompcapaciteit van 2000 l per stuk. Heeft dit systeem nadelen? Hoe vaak maak je die potten schoon? Wat is een goede vulling voor deze filters. Het wordt overigens een bak met weinig of geen planten.

Juist het feit dat het een aquarium met weinig planten wordt, rechtvaardigt de keus voor een biofilter. Het geluid moet beheersbaar zijn. Een potfilter heeft maar een zeer beperkte biologische werking. Het dient dus meer om het water helder te houden en het zweefvuil te elimineren. Daar is elk materiaal - watten, schuim enz. - geschikt voor. Het schoonmaken dient om het dichtslibben te voorkomen, dus de omstandigheden zullen aangeven wanneer precies dat nodig is.