Ik had graag wat anders als bodem in mijn aquarium gehad dan het typische zand of grind. Dit om de bodem gemakkelijker proper te houden. Vuil kruipt immers gemakkelijker tussen de kleine keitjes. Ik dacht nu aan een soort van schuimrubberen plaat en deze dan verven met latex op waterbasis. In de handel heb ik van die platen gezien, maar ik denk dat die meer bedoeld zijn als achterwand. Ze zijn immers zwart of zwart/groen van kleur.
1) Is een zwarte bodem oké voor discussen en maanvissen of is dit te donker?
2) Is zo'n bodem aan te bevelen om het boeltje gemakkelijker proper te houden? (Eventuele planten plant ik dan in een apart plantenbakje en plaats ze dan zo in het aquarium.)

1) Door de meeste vissen wordt een donkere of donkerdere bodem op prijs gesteld.
2) Een dergelijke bodem is af te raden.
De bodem speelt in een aquarium een heel belangrijke rol als substraat voor diverse bacteriën, die vervolgens een rol spelen in de biochemische processen zonder welke een aquarium niet kan floreren.
 Bij mijn guppen treedt er sinds een maand of drie een vreemde ziekte op. Bij voornamelijk de jonge, opgroeiende dieren en soms vrouwtjes, die gejongd hebben, steken er uit hun achterste twee rode sprietjes. De vissen gaan raar wiebelachtig zwemmen en worden zichtbaar mager of raken vervormd. Dit kan overigens best wel weken duren. Ze gaan uiteindelijk dood. Nieuwe, volwassen aangekochte dieren lijken geen last te hebben. Weet u wat hiervan de oorzaak kan zijn? Overige vissoorten hebben geen last, ook jonge vissen niet. Planten groeien prima en er lijkt een goed evenwicht in de bak.

Deze ziekte is waarschijnlijk geen ziekte, maar een parasitaire aandoening. Het zou dan gaan om draadwormen, die in hun volwassen staat in de darm van vissen te vinden zijn. In een jonger stadium zijn ze te vinden in de lever, in de huid of de vinnen. In dat jongere stadium kunnen ze weinig kwaad doen, omdat ze dan ingekapseld zijn. In het volwassen stadium zijn ze enkele millimeters tot 75 mm groot. Vooral als het er veel zijn, kunnen ze de darmen - meestal de endeldarm - ernstig beschadigen. Dat heeft ernstige verzwakking en uiteindelijk de dood tot gevolg.
Vraag bij de aquariumhandel naar een middel tegen Camallanus of Spirurina. Een echte vakhandel kan u helpen. Volg de gebruiksaanwijzing zorgvuldig op. De aangetaste dieren zijn waarschijnlijk niet meer te redden, maar de besmetting is wel een halt toe te roepen.
 Waar kan ik mij uitgebreid laten adviseren t.a.v. het opstarten van een brakwater aquarium? Ik ben wel lid van de NBAT, maar niet lid van een aquariumvereniging. Meestal kom ik zelf wel uit problemen en zoek ik dingen, die ik nodig heb of wil weten, op in de beschikbare literatuur. Ik zou graag wat info of tips hierover willen. Qua visbestand gaat mijn aandacht voornamelijk uit naar de Monodactylus argentaeus. Ook zou ik willen weten of het mogelijk is om planten in een brakwateraquarium te houden.

Het is niet mogelijk lid te zijn van de NBAT als je niet bij één van de aangesloten verenigingen staat ingeschreven. Wel kun je alleen geabonneerd zijn op ons blad Het Aquarium. Voor een paar tientjes meer ben je lid van een NBAT-aquariumvereniging. Je weet niet wat je mist!
  • Bij een goede club is er een maandelijkse ledenbijeenkomst met een bepaald thema. Daarvoor worden vaak deskundigen uitgenodigd om het een en ander te vertellen
  • Bij een club is er meestal een uitgebreide bibliotheek, waar je boeken over het onderwerp dat je interesseert kunt lenen
  • Bij een club worden vaak plantenresten meegebracht, die onder de belangstellenden worden verdeeld, verloot o.i.d.
  • Bij een club kun je meedoen aan een keuring; daarbij komt een deskundige je advies geven over je aquarium
  • Bij een club zijn meestal wel een paar ervaren aquariumliefhebbers, die ook bereid zijn advies te geven
  • Die ook vaak bereid zijn eens te komen kijken
  • Bij een club zijn mensen die je willen helpen met het snijden van glas
  • En met het bouwen van een aquarium
  • Bij een club krijg je een ledenpas, die korting geeft op allerlei zaken als tentoonstellingen enz., enz.
  • Ook is er een aantal aquariumzaken, dat op vertoon van de pas een bepaalde korting geeft
  • Natuurlijk mag je door deze kaart vaak (bijna) voor niets naar NBAT-evenementen als de Aqua Terra Markt, de NBAT-infodagen enz.
  • En ten slotte krijg je als lid van een NBAT-vereniging Het Aquarium gratis
Bovendien merk je nu, dat je uiteindelijk toch bij de NBAT terechtkomt voor informatie.

Brakwateraquaria zijn geen gemakkelijke aangelegenheid. Er zijn al veel mensen aan begonnen, weinigen hebben er iets van terechtgebracht.
 Hoe kan ik planten kweken? Want het lijkt mij een leuk werkje.

In een oud aquarium afgedekt met glas of plastic. Op een lekkere warme plaats, waar veel licht komt. Onder in het aquarium een laag van twee delen scherp zand en een deel tuindersturf. Kleddernatmaken en houden. Alle onderstukjes van getopte aquariumplanten leggen. Na verloop van enige tijd zullen er kleine plantjes op de oude stengels komen. Dat gaat natuurlijk het beste 's zomers buiten.
 Ik wil in mijn Midden-Amerika-aquarium een koppel 'Cichlasoma (Vieja) Synspilum' houden. Het aquarium is 270 * 70 * 75. Wat is een geschikt gezelschap bij deze vissen? Het moet een zo natuurlijk mogelijke uitstraling hebben. Zijn die 'Synspilums' planteneters? Hoe staat het met hun agressie?

Het is niet verstandig 'Synspilums' als koppel te houden. Beter is een groep met sociale structuur (kun je in dit geval beter van spreken dan van een school). Waarbij aan de eigenaar de keus is - afhankelijk van de mogelijkheden als ruimte en medebewoners - of één of twee mannen deel moeten uitmaken van deze groep.
Ze zijn enorme planteneters en bovendien slopen ze alle obstakels (ook planten), die ze het zicht op eventuele belagers ontneemt. Over het algemeen en ook weer afhankelijk van de ruimte zijn ze nauwelijks agressief.
 Zelf heb ik een gezelschapsaqaurium met vriendelijke soorten zoals hoogvinkarpers, platy's, guppy's, diamantgoerami's, kardinalen e.a. Ik heb altijd al de kogelvis een vreselijk interessante vissoort gevonden, maar waar kan ik deze beestjes nou het beste mee houden? Ik weet dat de meeste soorten kogelvissen van brak water houden, dus dat zou een probleem opleveren als ik een kogelvisje bij mijn gezelschapsvissen zou zetten, denk ik. Dus mijn vraag is eigenlijk: met welke vissoorten kun je kogelvissen het beste houden? En kun je misschien ook meer kogelvissen in één bak houden? Zijn er misschien ook specifieke boeken over kogelvissen? En...

Als je een schooltje maanvissen houd, wat voor andere vissen kan ik daar het beste bij houden? Als je met de maanvissen wilt gaan kweken, is het dan noodzakelijk deze visjes apart te zetten? Zijn er ook specifieke boeken over de maanvis?

U wilt kogelvissen met maanvissen combineren? Dat zou ik zeker niet doen. Een kogelvis is dan wel geen brakwatervis (niet elke kogelvis tenminste). Hij is over het algemeen wel een hardwatervis. Een maanvis is een zachtwatervis. De combinatie is dus niet ideaal te noemen. Altijd zal één van beide soorten, misschien wel beide soorten, in hun welbevinden worden geschaad.
Ook moet ik voorlopig afraden met maanvissen te gaan kweken. U hebt te weinig ervaring om de jonge visjes een behoorlijk bestaan te kunnen garanderen. Schaf een paar boeken aan over het onderwerp dat u interesseert. In de gespecialiseerde vakhandel is literatuur te koop over haast alle denkbare onderwerpen. Bij de meeste aquariumverenigingen hebben ze een bibliotheek.
 Bestaat er al een cd-rom met aquariumplanten en ook met de mogelijkheid een indeling te maken op de computer? Enkele jaren geleden hoorde ik vertellen dat een plantengroothandel hiermee bezig was!

Deze cd bestaat inderdaad. Verscheidene zelfs. In een goed gesorteerde aquariumspeciaalzaak te koop.
 Sinds kort heb ik last van pluisalg (misschien ook wel blauwe alg genaamd, ik weet het niet juist). Ze verschijnen als pluizen op de bladranden (vooral op varens). KH 3, pH 6,5, CO2-diffusor aanwezig en ik werk met lichtpauzes van 3 uur. Ik verwijder de alg dagelijks met de hand, maar het blijft massaal terugkomen.

Het is van wezenlijk verschil of het pluisalg is of blauwe alg. Ook zijn er nogal wat soorten pluisalg. Uit uw beschrijving denk ik op te maken, dat het 'baardalg' is. Hoe bereikt u de KH van 3? Deze alg treedt namelijk nogal eens op daar waar water wordt onthard met harsen. Ook kurkwanden of het gebruik van lavasteen kan er de oorzaak van zijn. Het is verstandig nitraat en fosfaat even te meten. Bij een teveel een paar keer goed water verversen (35%). Daarna een goede plantenmest toedienen en eventueel de CO2-spiegel verhogen. Zo groeit de bak 'door het probleem heen'.
 Heeft het zin om een watervoorbereidingsmiddel te gebruiken of is dit een kortdurend proces? Bindt het de zware metalen voor lange of korte tijd? Zijn het allemaal stoffen die meer kwaad dan goed doen? U begrijpt, ik weet het dus echt niet. Ik heb een plantenbak: ph 7, KH 4, GH 10.

Een dergelijk middel heeft misschien zin voor pas ingerichte bakken en bij het waterverversen. Of het middel voor 100% doet wat op de verpakking beloofd wordt, weet ik niet. (Naar dat soort zaken wordt weinig onderzoek gedaan.) Ik ben een leven lang aquarist zijn goed doorgekomen door nieuw water gedurende één nacht te beluchten. Als u het nog over actieve kool zou filteren, ontstaat helemaal een puik watertje.
 Ik ben begonnen met een 'Tropheusaquarium' (150 x 50 x 50), maar stuit op een paar probleempjes:
- hoe krijg ik mijn pH omhoog (is nu 8, moet eigenlijk naar 9). En waar moet ik dan om denken?
- ik heb bruine aanslag op het grind en de rotsen. (Ik moet eigenlijk wat groene alg hebben als voer.)
- moet ik nu veel of weinig verlichting hebben?

Van even groot belang, misschien zelfs wel van meer, is de KH. Die mag gerust 15 à 16 graden DH zijn. Meestal loopt de pH daardoor ook wel wat op.
Groene lagen ontstaan in de juiste waterkwaliteit onder belichting met een behoorlijk blauwaandeel, tl 840. Toch mag ook het rood niet worden vergeten (tl 830). Drie lampen in de verhouding 2 blauw, 1 rood heeft naar mijn ervaring het gewenste effect.
Ik weet niet wat er met bruine aanslag wordt bedoeld. Deze 'aanslag' kan ook stap 1 zijn op de weg naar een juiste bealging.
 Mijn guppy (vrouwtje) is de laatste dagen wat agressief. Ze vreet aan mijn Chinese danio's. Wat kan er aan de hand zijn en wat kan ik eraan doen? Afmaken wil ik niet!!!

Het beste is het om het vrouwtje mannelijk gezelschap te geven.
 Ik heb mijn vraag al bij verscheidene aquariumspeciaalzaken gesteld en ze gaven me verschillende antwoorden. Ik wil graag weten of harde muziek slecht is voor vissen en zo ja, welke wel en welke niet.

Niet zo gek, dat u verschillende antwoorden hebt gekregen. Want wat is harde muziek en hoe hard is hard? Waarneming van geluid door vissen gebeurt over het algemeen via het 'zijlijnorgaan', een lange rij zeer gevoelige cellen op de flank van de vis, die soms ook uitlopers heeft over de kop. Dat is bv. het geval bij nogal wat Malawi- en Tanganjikacichliden. Ze zijn vaak in de vorm van verdiepingen (zeg maar een soort putjes) duidelijk te zien. Het waarnemen van trillingen daarmee verschilt van soort tot soort. Er zijn goed luisterende soorten en er zijn er die veel minder goed 'horen'.
Muziek kan natuurlijk zo hard staan dat de geluidsgolven schade aanrichten. Dat geldt niet alleen voor mensen, maar ook voor vissen. Normaal afgespeelde muziek zal in het algemeen niet schadelijk zijn. Maar ja... wat is normaal? Als ik hoor hoe hard muziek tegenwoordig op feestjes, bruiloften en partijen moet staan - en dan praat ik nog maar niet over house e.d. - dan kan ik me voorstellen dat dat schadelijk is, ook voor vissen.
 Ik zit met een dilemma. Ik ben bezig met een nieuw aquarium, 200 x 80 x 70. Nu sta ik in dubio: welk filter neem ik? De een zegt een snelfilter met een capaciteit van +/- 2200 l/h, en de ander roept een bioloog van +/- 300 liter.
Iemand vertelde mij, dat als de stroom uitvalt en je hebt een bioloog, dan loopt je hele aquarium leeg. Is dat zo? Of zijn daar oplossingen voor? Wat is het voordeel van een snelfilter t.o.v. een bioloog? Wat is eigenijk een snelfilter? Wat bijna iedereen mij afraadt, is om een bak te nemen van 70 cm hoog i.v.m. licht. Ik wil in deze bak Malawi- of Tangajikachicliden gaan houden met in de bak alleen een paar reuzenvalisneria's. Dan is licht toch niet zo belangrijk? Ik wil trouwens gaan verlichten met tl's 4x 58W en 2x 36W. Als laatste: ik woon in een nieuwbouwhuis (1 jaar oud). Denkt u dat ik info moet inwinnen over de betonnen vloer i.v.m. het verwachte gewicht van het geheel (ik schat +/- 2000 kg)? Ik plaats de bak als kamerdeler, dus in de breedte van de woning.

Het is heel verstandig om
A. Een biologisch filter in te zetten bij een Malawi-aquarium.
B. Het aquarium niet hoger te maken dan 50 cm.
C. Het aquarium niet in te richten als 'doorkijkaquarium'.

A:
Als je in een Malawi-aquarium de juiste waterwaarden tot stand brengt, zullen de meeste waterplanten er nauwelijks groeien. Het werk dat de planten doen, zal dan door de bioloog overgenomen worden.

B:
Je zult moeten afwachten of planten en algen (gezonde groene algenmatten, zoals de meeste Malawifans die graag hebben) genoeg licht hebben om te kunnen groeien. Water absorbeert licht, dus naarmate je dieper in het water komt, is er minder licht.
Plaats de lampen afwisselend. Dus: lang - kort, kort - lang enz. Ik betwijfel of er voldoende licht zal zijn. Langere lampen (duurder) dringen dieper door. Een paar lampen meer kan ook geen kwaad. Een lamp te veel kun je uit laten. Een lamp te weinig kun je niet aandoen.

C:
Het lijkt heel aantrekkelijk het aquarium zo in te richten, dat je er van twee kanten in kunt kijken. Dat is het echter zelden. In een aquarium probeer je een stukje natuur na te bootsen. Leuke natuur, waarbij je dwars door het aquarium heen op het aanrecht de afgeruimde maaltijd, compleet met vuile borden, bestek, pannen enz. ziet staan? Bovendien is het heel moeilijk het zo in te richten, dat het van beide kanten iets lijkt.

Een snelfilter wordt gebruikt om een troebele bak schoon te trekken of om ziektekiemen te verwijderen.

Ik zou voor alle zekerheid inderdaad informatie inwinnen over de vloer. Meestal is dat geen probleem. Maar je weet nooit. Als je gevraagd hebt, kun je bij eventuele calamiteieten ook verhaal halen.
 Hoe lang blijft een Siamese kempvis (Betta splendens) leven? Ik heb namelijk een zeer mooie, maar erg agressieve. Hij doodt bijna alle kleine vissen, eet ze op of 'jaagt ze uit het aquarium'. Ik heb hem al een jaar.

U zult er nog wel een aantal jaartjes plezier aan kunnen beleven. Als u er een vrouwtje bij plaatst, wordt de agressie t.o.v. andere vissen meestal minder. Maar ja, dan komen er een nest en eitjes en dan neemt de agressie weer toe. In een groot aquarium (< 150 cm) kan dat allemaal geen kwaad.
 Als beginnend aquarist ben ik al enige malen de naam WAP tegengekomen. Ik kan alleen net niet de vinger leggen op wat dit nu is, al weet ik wel dat het met aquariumplanten te maken heeft. Is dit soms ook een vereniging?

WAP staat voor Werkgroep Aquatische Planten. Nadere informatie: JanVanderPloeg@cs.com, voorzitter.
 Ik heb recent een 'paartje' Badis badis aangeschaft. Ze een bakje van 15 liter gegeven met veel kienhout en kleine omgekeerde bloempotjes. Ze zijn ongeveer 2,5 cm groot en worden niet groter dan 4 cm. Het verschil in geslacht is zo moeilijk te zien en ze vechten en imponeren zoveel. Het ene visje is wel ondertussen iets groter geworden en heeft een wat ingevallen buikje. De één zit de ander continu achterna en er is geen enkel broedgedrag te zien. Ze worden gevoerd met enchytreeën en muggenlarven, verder alles diepvries. pH is 7 tot 7,5, de GH is 8 à 9 verder niets bijzonders. Hoe is het geslachtelijk dimorfisme bij deze vissen en weet u iets over het broedgedrag van deze kleine, interessante visjes?

Het geslachtsvershil is heel moeilijk waar te nemen. De inrichting van het aquarium is in grote trekken juist. Ik denk dat het wel wat groter zou mogen zijn. Als je maar twee dieren hebt, is de kans dat het een paartje is wel heel klein.