Op het moment heb ik een aquarium van 80 bij 30 bij 40. Ofte wel de bak is hoger dan diep. De bak is ingericht met lavastenen om schuilplaatsen te creëren voor de vissen. De lavastenen zijn allemaal goed geschuurd, zodat er geen scherpe randen meer aan zitten, waaraan de vissen zich kunnen bezeren. De stenen zijn van tevoren zeer goed uitgekookt, zodat er absoluut geen schadelijke stoffen meer inzitten en de kleur van de stenen helder rood is. Daarnaast heb ik ook redelijk veel randbeplanting van Javavaren, Cabomba's en een grote zwaardplant. De bak is tot heden ingericht als een gezelschapsbak, maar daar wilde ik verandering in gaan brengen. Ik was van plan om de bak in te gaan richten als een cichlidenbak. De twee voorkeursbiotopen zijn de Amazone met kleine dwergcichliden en de ander is die van een Tanganjikameer-biotoop. De laatste heeft mijn grote voorkeur, omdat ik daarvoor niet veel hoef te veranderen aan de watereigenschappen. Het water dat uit mijn kraan komt, heeft precies de juiste hardheid voor deze vissen. Het grote probleem van deze biotoop is echter, dat de vissen redelijk groot worden. De dwergcichliden uit de Amazone hebben precies het omgekeerde als voor- en nadeel. Ik heb hieronder twee verschillende, aankomende populaties opgeschreven voor mijn bak: Amazonebiotoop: In deze biotoop wilde ik gebruikmaken van kienhout en kokosnoten om extra schuilmogelijkheden te creëren. De volgende vissen wilde ik in mijn bak stoppen: - Een paartje Apistogramma agassizi - Een paartje Microgeophagus ramirezi - Drie Ottocinclus affinis - 12 Paracheirodon axelrodi/innesi Tanganjikameer: Met deze biotoop wilde ik me echt volledig richten op cichliden. In deze biotoop wilde ik een aantal slakkenhuizen plaatsen voor extra schuilmogelijkheden. De volgende vissen leken mij interessant om in de bak te stoppen: - Een paartje Lamprologus brichardi - Een paartje Lamprologus ocelatus/Neolamprolologus brevis - Een paartje Pelviachromis pulcher/Julidochromis ornatus Nu komt mijn vraag: welke biotoop is qua voorkeur van vissen en qua afmetingen van mijn bak het meest geschikt voor mij? En de tweede vraag: hebt u nog adviezen bij elke biotoop? Derde vraag: ik heb bij elke biotoop een streepje gezet, waaruit ik keuze kan maken. Welke van die twee vissen past het beste bij de rest van de biotoop en waarom? Ik ga er maar even vanuit, dat alleen mijn antwoord gevraagd is op de samenstelling van de twee mogelijke populaties voor het aquarium: 1. De meeste Apistogramma-soorten zijn polygaam, dus kun je ze beter niet als paartje houden, maar als groepje met een mannetje te midden van verscheidene vrouwtjes. In veel gevallen komt er van legsels en jongen niet veel terecht als je ze als paartje houdt. Als je nakweekdieren koopt van een kweker die de jongen gescheiden van de ouders heeft opgevoed, moet je ook met problemen rekening houden. Zorg ook voor minstens zoveel schuilplaatsen en broedholletjes als er vrouwtjes zijn plus één voor het mannetje. 2. Microgeophagus ramirezi als paartje is weer wel goed. Zorg voor goed afzetsubstraat in de vorm van een gladde kienhoutwortel of een steen. Ottocynclus voelt zich prettig in een groep, dus drie stuks is een beetje weinig. Een stuk of 8 zouden het er wel moeten zijn. 4. (Para)cheirodon axelrodi of innesi maakt niet zoveel uit. Behalve dat de kardinaal beduidend groter wordt dan de neon. En je zult wel doorhebben, dat het vooral waar het de ruimte betreft weer krap aan wordt. (Suggesties voor het bevolken van een aquarium: www.fishnphoto.nl.) Dan het Tanganjikagezelschap: 1. Er zit een niet-Tanganjika tussen, nl. Pelvicachromis. Dat is een cichlide uit zacht en zuur water in West-Afrika. Die valt dus af. 2. Ook hier zul je ijverig moeten rekenen om binnen de mogelijkheden van het kleine aquarium te blijven. Een paartje brichardi's wordt toch vrij groot. Bovendien zullen ze binnen de kortste keren een hele familie hebben met diverse generaties van de jongen. De hele familie is namelijk voortdurend bezig elkaar te beschermen. Leuk om te zien en te beleven, maar je moet op een bepaald moment toch rigoureus de knoop doorhakken. Neolamprologus brevis - en ook Lamprologus ocellatus - is behoorlijk agressief. Zodanig, dat je slechts één mannetje kunt hebben te midden van een paar vrouwtjes. Of dat goed gaat, hangt af van ruimte en schuilplaatsen. Meer in aanmerking komen Neolamprologus multifasciatus en Neolamptrologus similus. Hier zijn groepjes van een aantal vrouwtjes rond twee of drie mannetjes mogelijk en dat ligt in de buurt van het natuurlijke. Julidochromus ornatus past daar wel bij, omdat hij een soort natuurlijke opruimer is, die ervoor zorgt, dat je niet te veel nakweek overhoudt, die dan weer moeilijk van de hand te doen is. Hoe oud kan een Chameleo calyptratus worden? Het is een mannetje. Ik geef hem alleen krekels, maar ik kan hem toch ook fruitvliegjes en spinnetjes geven? Mij is geen 'Chameleo caliptratus' bekend. Maar er zijn ook ongeveer 100 soorten bekend, die allemaal of in Afrika, op Madagascar, in West-Azië, Arabië, India of Ceylon even. Een enkeling komt ook voor in Zuid-Spanje. De meeste kameleons worden in gevangenschap niet zo oud. Dat heeft te maken met de verzorging en het voedsel. Dat heeft weer te maken met de soort. De Afrikaanse soorten leven in temperaturen, die uiteen kunnen lopen van 0 graden in de nacht tot 40 graden op het hoogst van de dag. Ze moeten afwisselend met allerlei insecten als krekels, sprinkhanen, rupsen e.d. worden gevoerd. Daar moet ook nog kalk overheen worden gepoederd. Verder moeten ze kunnen zonnen, het beste 's zomers buiten echt in de zon. 's Winters een paar uurtjes een UV-lamp per dag. Hoe krijg ik mijn buitenvijver verlost van groen water? Dat water (meestal tijdelijk) groen wordt in een vijver nu (medio mei) het water wat warmer aan het worden is, is eigenlijk betrekkelijk normaal. Tegelijk met het opwarmen van het water zal ook de microwereld van bacteriën, plankton e.d. weer tot meer leven komen. Langzaam aan zal er evenwicht ontstaan en het water wordt helder. Daarbij is het van belang, dat ten minste eenderde van het wateroppervlak overschaduwd of bedekt is. Gaat - als u lelies hebt - ook nog even duren. Als dat te lang duurt, kunt u een handje helpen door een flinke portie watervlooien (in bepaalde streken spreekt men van waterluis) in het water te brengen. Die consumeren de zweefalgen. Als u het afgelopen jaar tegen de herfst helemaal geen onderhoud verricht hebt, is de voorraad afvalstoffen natuurlijk groot en kan het helder worden wat langer duren of zelfs helemaal uitblijven. Het inbrengen van snelle groeiers als waterpest, hoornblad, waterranonkel, bepaalde biezen helpt dan de voedingsstoffen op te nemen en werkt uitstekend. Wees vooral geduldig. Een vijver is een ecosysteem, dat zich niet in één dag laat dwingen. Gebruik geen chemische preparaten. Als de pH te laag (veel < 7) is, kunt u wel met behulp van bv. merl de hardheid een beetje verhogen. Wat voor effect heeft jodium op het vissenleven in het aquarium (ik heb een stukje gelezen over jodium, maar kom er niet verder mee)? Er stond in, dat vissen een bepaalde behoefte aan jodium hebben, vooral Julidochromis en sommige Neolamprologus-soorten. Kan het dan ook jodiumhoudend zout zijn (een viertal druppels jodiumtinctuur per 100 liter)? Alle levende wezens hebben een bepaalde behoefte aan jodium. Bij gebrek aan jodium openbaren zich bepaalde kwalen. Bij mensen heeft het via de schildklier invloed op o.a. de spijsvertering. Bij bepaalde koudbloedigen als kreeften en garnalen, kameleons en ook bij bepaalde insecten is het van grote invloed op het voorspoedig verlopen van de vervellingen. Normaal gesproken krijgen de dieren met hun voedsel voldoende jodium binnen. Juist in gevangenschap, bij beperkt en eenzijdig voedsel, kan een gebrek optreden. Naar mijn bescheiden mening kan dat niet aangevuld worden met jodiumtinctuur en ook al niet met jodiumhoudend zout, omdat ze dat niet opnemen. Ook toedienen via aquariumwater of water in het vijvertje van een terrarium is geen optie. Maar als de dieren geen gebreksverschijnselen vertonen, is dat ook niet iets om je druk over te maken. Vul een eventueel gebrek aan met jodiumhoudend voer o.i.d. Neem voor heel gerichte informatie contact op met een diëtist(e) of een dierenarts. Hoe krijg ik Vallisneria spiralis goed aan het groeien in een Tanganjika-aquarium? De bak is 270*70*70. Er zitten 8 tl's boven van 36 Watt. Waterwaarden: pH 8,6, KH 10, GH 4. Er zitten mestbolletjes in de bodem. Verder fijn zand. Hij gaat niet dood, vormt wel wat uitlopers, maar groeit dan niet verder. Algen groeien wel, maar worden kort gehouden door een groep moorii's. De verlichting bestaat uit alleen kleur 84. Het probleem met Vallisneria spiralis in zowel Malawi- en Tanganjika-aquaria is dat ze, als de waterwaarden correct zijn, net als in de natuur nauwelijks groeien willen. Wat je op natuuropnames ziet, en wat ik zelf in het Malawimeer al snorkelend heb kunnen vaststellen, zijn armetierige sprietige Vallisneria's van pakweg 15 cm lang, blauwzwart van de bealging. En dan staan ze in de meren meestal nog ergens in de invloedssfeer van riviermondingen, waar de waterkwaliteit wat milder is. Ook regenval kan seizoensgebonden een groei-impuls geven. Het blijft in een aquarium met goede waterwaarden en worsteling tussen goede bealging en goed groeiende Vallisneria bij mindere waterwaarden. Daarom ook is een goede, goed groeiende bealging in dergelijke aquaria zo belangrijk, omdat door de bealging toch nog veel wordt opgenomen. Als er per se Vallisneria in groeien moet, wat ik me uit esthetische overwegingen wel kan voorstellen, dan is het zaak om de waterwaarden tegen de uiterste ondergrens van alkaliciteit te houden. Verder zou ik het licht voor ca 1/3 uit de kleur 83 (meer rood) laten bestaan. Ook de samenstelling van de bodem, zeker op de plaats waar Vallisneria groeien moet, kan beter wat grover zijn (doorsnede 2 à 3 mm), zodat er wat meer zuurstof in de bodem kan doordringen. Ik heb al diverse keren planten gekocht in diverse aquariumzaken. Als je ze in je bak laten ze al na een paar dagen, zelfs al na een dag, gaten in de bladeren vallen. Na een paar weken kwijnen ze helemaal weg. Ik heb al van alles geprobeerd: ander licht, andere bodem, CO2 erin bij een temperatuur van 25. Niets helpt. Anderen met hetzelfde probleem hebben ook van alles geprobeerd, dus denk ik dat het niet aan ons ligt. Wij kopen de planten in dezelfde regio. De handel zal de planten bij een zelfde kweker vandaan halen. Daar gaat iets niet goed of de planten worden anders gekweekt worden. Wat kunnen we eraan doen? 'Onze' planten worden volgens mij boven water gekweekt. Is het probleem soms, dat ze daarna onder water worden gezet? Al zou dit ook niet mogen uitmaken, want voorheen stonden onze bakken er weelderig bij en moest je soms met tegenzin je planten kortwieken. Het is inderdaad zo, dat de meeste aquariumplanten tegenwoordig op het droge gekweekt worden. Dat gaat sneller en beter, omdat boven water de kweek niet als gevolg van algen kan mislukken. Deze planten moeten inderdaad aan het onderwatermilieu gewend worden. De mate, waarin dit lukt, hangt een beetje van de relatieve vochtigheid van de moerascultuur af. Het mag echter geen enkel probleem zijn. Breng ze niet met het substraat en al over, maar ontdoe ze hiervan (meestal een plastic potje met steenwol of glaswol. Poot ze in het aquarium op voldoende afstand van elkaar en hou alles in de gaten. Natuurlijk zullen alle blaadjes, die zich boven water gevormd hebben, afsterven. Maar na verloop van tijd komen daar onderwaterblaadjes voor in de plaats. Liever gezegd: het bovenstuk van de stengel groeit door en daar komen nieuwe blaadjes aan. Na verloop van tijd kan het stuk met de onderwaterblaadjes worden losgesneden en opnieuw in de bodem gezet. Ik had juist een 80 cm-bak gekocht, toen een vriend me belde, dat hij zijn vissen weg wilde doen. Dat zijn Mbuna's. Ik had ze al eerder gezien. Prachtige, volwassen exemplaren. Ik pakte ze dus mee, maar het probleem - na nog een paar maanden zelfs: als er iemand binnenkomt, stormen ze allemaal achter hun stenen, waar ze zich verstoppen met veel geweld en gebots. Als je de vissen wilt zien, moet je ofwel eten geven ofwel echt een kwartier à 20 min. stilzitten. Die vissen waren al zo bij die vriend, maar die gaf daar niet om. Ik zou hier toch wel iets aan willen doen! Moet ik hun verstopplaats wegnemen? Het is natuurlijk voor mij bijna onmogelijk te weten wat er de oorzaak van kan zijn, dat de vissen het beschreven gedrag vertonen. Ik moet er dus naar gissen. Daarbij ga ik af op eigen ervaring: Nog niet zo heel lang geleden kreeg ik van een vriend 5 Hemichromis lifalili. Ze waren halfwas of misschien iets groter. Ik wilde ermee kweken om het geheel op de foto te zetten. Ik plaatste ze in een aquarium van 80 x 40 x 40 cm. In het begin ging alles goed. Ik kon ze dagelijks goed bekijken om vast te stellen wat mannetjes en vrouwtjes zouden blijken. Dat valt bij deze cichlide niet mee. Na verloop van tijd zag ik ze steeds minder, omdat ze bij mijn verschijnen in de kweekruimte met grote snelheid wegdoken achter en onder de aanwezige decoratiematerialen. Als ik dan een tijdje rustig bleef staan, verschenen ze weer in het midden van het aquarium. Daar bleven ze doodstil staan en durfden zich nauwelijks te bewegen. Ik kon op grond van mijn ervaring vaststellen, dat ze gruwelijk 'onder de stress zaten'. Dat was ook niet verwonderlijk. Het waren drie mannetjes en twee vrouwtjes. Als je nu weet, dat zo'n Hemichromis een territorium nodig heeft van minstens zo groot als het aquariumpje, valt te begrijpen dat er 4 in het territorium zaten van het dominante dier, dat rechts in de hoek het centrum van zijn territorium had. Links achter een stuk kienhout had het tweede dier in rangorde nog een onderkomen, maar werd daar regelmatig door het dier van rechts uitgejast als die 'even op bezoek' kwam. Als ik de kweekruimte binnenkwam (maar een paar keer per dag), schoten ze allemaal achter de decoratiematerialen, waar ze dan als het weer rustig werd uitgejast werden door de baas in de bak. Dat ze zich bij die wilde vlucht wel eens beschadigden, spreekt voor zich. Ik besloot dus het mooiste stelletje te behouden en de andere drie naar een bevriende handelaar te brengen. De twee overgeblevenen leiden nu een vreedzaam bestaan en vandaag of morgen zullen ze wel tot afzetten van de eieren overgaan. Ik heb mijn fototoestel al klaar staan. Ik had ook kunnen vertellen, dat uw aquarium waarschijnlijk overbevolkt is. Al schrijft u nergens hoeveel vissen erin zitten. Maar het aquarium is eigenlijk al te klein voor een groep Mbuna's (één mannetje, meer vrouwtjes). Ik heb neontetra's, maar ze zwemmen niet in groep te zamen. Ik heb ergens gelezen, dat je om dit te verkrijgen een soort vijand moet bijzetten. Weet iemand een vis, die je bij neons mag zetten, die ze af en toe opjaagt of waardoor ze spontaan in groep zwemmen? Maar hij moet onschadelijk zijn voor de neons. Ze mogen niet doodgaan! Het is een beetje simplistisch ervan uit te gaan, dat het samenscholen van vissen alleen veroorzaakt zou worden door de aanwezigheid van een natuurlijke vijand. De zaken liggen natuurlijk een heel stuk gecompliceerder. Haast alle vissen, die in groepen met een sociale structuur (dat is lang niet altijd een school) leven, zullen instinctief samenscholen, wanneer er gevaren dreigen. Dat kun je ook waarnemen, wanneer er onverwachte zaken als een andere lichtinval, overschaduwen, een andere stroming, trillingen, geluiden e.d. optreden. Ook gaan vissen vaak over tot schoolgedrag als ze op pad gaan en grote afstanden willen overbruggen. Daarnaast zijn er echte scholenvissen, die het schoolverband aanhouden door het uitwisselen van onderlinge signalen als bewegingen, geluiden en geuren. Juist de massa maakt de communicatie compleet. In een aquarium is de massa zelden groot genoeg om de signalen echt goed over te laten komen. Ik denk, dat wat je wilt haast onmogelijk is. Een vijand is een vijand, omdat de andere vissen op zijn menulijstje voorkomen. De neons zullen dus vroeg of laat aan deze predator ten prooi vallen. Daar heb je weinig in te willen. Je kunt het eens proberen als proef met een afbeelding van zo'n natuurlijke vijand. Hoplias malabaricus bv. Ik ben benieuwd!