Ik ben bezig met de opstart van een kleine Malawibak. Ik weet het, groter is idealer, maar ik heb gewoon de plaats niet. Ik wou het toch eens proberen met de kleine Mbuna's. Waarschijnlijk slechts met één of twee soorten. Welke soorten raadt u mij aan? En de bezetting? Sommige winkeliers zeggen me dat ik (zeer) veel vissen moet houden om territoriumgedrag te vermijden. Anderen zeggen dan weer, dat twee paartjes ruim voldoende zijn in een klein aquarium. Ik kan me weinig voorstellen bij een 150 l-bak. Heb dus voor mezelf even bepaald om me een beeld te kunnen vormen, dat het dan een bak betreft van circa 80 x 50 x 40 cm. Of iets langer, maar minder diep: 90 tot 100 cm x 40 x 40. Je overweging, dat het wel heel klein is voor een Malawibiotoop is volkomen op zijn plaats. Bedenk dat de meeste Malawi's dieren zijn, die in een groep met een sociale structuur moeten leven om zich prettig te voelen. Wat dat betreft hebben de winkeliers die veel vissen adviseren gelijk. Niet om territoriumgedrag te vermijden moet dat, maar voor hun welbevinden. Als de hoeveelheid vis zodanig is dat territoriumgedrag niet meer voorkomt, is dat uit pure stress. Geen prettige situatie om in te leven. De winkeliers, die beweren dat je er veel in moet zetten, verkopen waarschijnlijk graag. Weinig dieren is alleen maar onder bepaalde omstandigheden een optie. Je zou het eens kunnen proberen met een dieren uit de groep Labidochromis (8 à 9 cm lang), gecombineerd met Sciaenochromis fryeri (alleen een man; die wordt circa 15 cm en behoeft niet per se in een groep gehouden te worden - ook in de natuur zwerft hij lange tijd als eenling over het litoraal). Een ideale toestand wordt dat echt nooit. Beter zou het zijn je te wenden tot kleinere cichliden. Veel soorten uit het Tanganjikameer lijken juist 'uitgevonden' voor een wat kleinere bak. Ik zou er nog eens over nadenken. Ik kan vier red parrots kopen. Wat is de juiste naam van de red parrot? Red parrots zijn waarschijnlijk het product van ergerlijke manipulatie met bepaalde cichliden. Welke soorten er precies aan ten grondslag liggen, is niet precies bekend (althans bij mij niet). Maar ik ben dan ook in het geheel niet geïnteresseerd in door de mens 'gemaakte' vissen. De noodzaak of zelfs maar het nut ervan ontgaat mij ten enen male. Er zijn zoveel buitengewoon interessante en fraaie vissen in de natuur!  Waarschijnlijk zit er in de genen van de red parrot bloed van Amphilophus (Cichlasoma) labiatum en Cichlasoma severum; Red Devil & Green Severum; Red Devil & Quetzel (Cichlasoma synspilum). De niet-Latijnse namen geven vaak al aan, dat deze vissen ook weer ontstaan zijn uit hetzij selectieve kweek, hetzij hybridisering. Ook zijn er nogal wat lieden, die aan dit verhaal geen geloof hechten vanwege het feit, dat genoemde soorten uit zo verschillende leefomgevingen komen. Wat naar mijn mening onomstotelijk vaststaat, is dat deze rode papegaai ergerlijk ingekruiste of uitgeselecteerde misvormingen heeft aan kop en wervelkolom. Anderen vinden het juist weer een hele mooie vis. Dat het financiële aspect in het tot stand komen van dergelijke dieren een rol speelt, zal wel duidelijk zijn. Kan ik ze samen met discusvissen houden? Er zijn discusvissen en discusvissen. Alles is wat dat betreft mogelijk. Ze samen te houden met allerlei op soortgelijke wijze verkregen kleurvarianten van discusvissen lijkt mij niet bezwaarlijk. Ze samen te houden met wildvangdiscusvissen of met zorg gekweekte nakomelingen daarvan lijkt mij niet wenselijk. Maar... over smaak en kleur valt niet te twisten. En da's maar goed ook. Ik heb alleen maar algeneters in mijn aquarium. Wat moet ik ze voeren naast de gebruikelijke algen in mijn bak? Of is dit genoeg? Het is sterk afhankelijk van wat voor algeneters het zijn. In een groot aquarium, waarin vanzelf algengroei optreedt, zou het zelfs mogelijk kunnen zijn, dat één of twee algeneters niet gevoerd hoeven te worden. Een hele goede methode is met een geblancheerd spruitje (zorg ervoor, dat het niet uit elkaar valt). Het is uitstekend voer voor vissen, die de voorkeur geven aan plantaardige kost. Je kunt dat natuurlijk ook met allerlei andere groente doen. Een spruitje heeft als voordeel, dat je het verwijderen kunt, voordat het verteert en daardoor allerlei ballast aan het aquariumwater afgeeft. Drie keer per week een spruitje, dat na circa één dag uit het aquarium wordt verwijderd, werkt uitstekend. Ik wilde graag wat vragen over het plaatsen van de Apteronotus albifrons in mijn nieuwe gezelschapsbak van 120 x 50 x 60. Misschien kunt u mij vertellen of dit wel kan samen met diverse andere vissen, want ik verdenk hem ervan, dat hij de staarten van mijn guppen eraf gebeten heeft. Ik ben ook bang, dat hij - als hij niet verstopt zit - te druk en/of te lomp is voor eventuele andere visjes. Hij zit nu nog in een 60 x 30 x 30-bakje samen met vijftien kardinaaltetra's en vijf Corydoras, die ook mee naar de grote bak moeten. Verder wilde ik er ook nog wat algeneters bij zetten. Onder normale omstandigheden is er geen bezwaar te bedenken tegen het plaatsen van A. albifrons in uw toekomstige aquarium. Wanneer vissen (dat gaat overigens ook op voor veel andere dieren) te klein gehuisvest worden, gaan ze vaak allerhande onverwachte gedragspatronen vertonen. De vis zit nu zeker in een te klein aquarium, dus... Ook durf ik niet te garanderen, dat hij - als hij de smaak eenmaal te pakken heeft - dat niet zal blijven doen. Wat te doen: Eerst moet u zien te achterhalen of A. alifrons inderdaad de vis is, die uw guppen beschadigt. Dan zo snel mogelijk de grotere bak klaar maken met daarin flink wat schuilgelegenheid voor de mesvis. Grotten, voldoende groot, gebouwd van stenen e.d. Als u niet zo gesteld bent op een mooi aquarium, kunnen ook pvc-buizen worden gebruikt. Als de vissen zijn overgebracht, goed opletten of het verschijnsel zich herhaalt. Overigens gaan vissen ook vaak vreemde gedragingen vertonen als ze verkeerd worden gevoerd. Het is wel degelijk een vleeseter. Dus voer hem vaak en goed met muggenlarven, pekelkreeftjes en Mysis. Hij kan 40 cm groot worden en of hij dan zo vreedzaam zal blijven als ik hem nu beschrijf, waag ik te betwijfelen. De 'd' van vreedzaam kon dan wel eens veranderd moeten worden in een 't'. Ik hoop, dat u ook doorhebt, dat de bak dan ruim te klein is. Ik ben begonnen met een aquarium van Juwel met een intern filter. Het is een gezelschapsaquarium geworden met planten en nog zonder vissen. Wat is jullie advies en standpunt ten aanzien van filteren over kool? Is dit raadzaam of niet? Ik voeg ook profito toe van Easylife. Hier wordt aangeraden niet over kool te filteren, omdat het de werking negatief beïnvloed. De aquariumwinkel zegt weer, dat het niet zoveel uitmaakt. In verschillende forums in het Internet wordt ook aangeraden niet over kool te filteren met een plantenbak, tenzij er medicijnen gebruikt zijn, die weer uitgefilterd moeten worden. Op de allereerste plaats zit ik hier in mijn eentje om de vragen, die binnenkomen, te beantwoorden. Meestal doe ik dat vrij snel na ontvangst (hoogstens 24 uur). De tijd om anderen te raadplegen ontbreekt dan meestal. Het is niet zo, dat de NBAT (een koepelorganisatie voor ruim 125 aquariumverenigingen) over dit soort zaken een standpunt heeft. Dus het antwoord is mijn antwoord. Wel is het natuurlijk zo, dat ze mij niet zomaar gevraagd hebben hier de antwoorden te verzorgen. Nu uw vraag. Actieve kool is slechts bepaalde tijd effectief. Hoelang is afhankelijk van 1. de soort actieve kool, 2. het volume aan actieve kool in het filter, 3. de doorstroomsnelheid in het filter. In dit geval durf ik daar geen uitspraak over te doen. In het algemeen kan worden gesteld, dat het na circa drie maanden tot  een halfjaar is uitgewerkt. Dan blijft het natuurlijk nog steeds als substraat in een biologisch werkend filter prima. Daar moet je je in een binnenfilter op grond van de geringe hoeveelheid en het gebrek aan zuurstof niet al te veel bij voorstellen. De werking van actieve kool berust op adsorptie. Het adsorbeert onder andere kleurstoffen, bepaalde zware metalen, reststoffen uit de stofwisseling. Gelijktijdig gebruik met plantenmeststoffen zal er dus inderdaad voor zorgen, dat daar bepaalde stoffen uit worden geadsorbeerd. Als zodanig staat het dus haaks op wat je met de toevoeging daarvan beoogt. Bovendien heeft het tot gevolg, dat de werking van de actieve kool nog sneller tot nul is teruggebracht. Ik heb een nieuw aquarium gekocht, groter dan mijn vorige. Hij is ongeveer 100 x 50 x 50, maar helemaal zeker weet ik het niet. Nu ik een grotere bak heb, wil ik natuurlijk ook nieuwe en wat grotere vissen. Ik zag in deze website dwergregenboogvisjes staan. Nu is mijn vraag: wat voor ondergrond hebben deze visjes nodig? Want - zoals er al staat - heb ik een bak met bossen planten en veel zwemruimte. En het water stroomt ook redelijk hard. Maar er staat niet welke ondergrond deze visjes nodig hebben. Verder staat er nog van alles bij alle vissen in deze website over levend voer en tubifex (of iets wat erop lijkt). Zoudt u mij wat informatie over al dit levend voer kunnen sturen en of ik het gewoon bij de dierenwinkel kan krijgen. Zo niet, waar dan wel? Hopelijk maak ik het u niet te moeilijk. Uw bak voldoet tamelijk goed aan de eisen, die deze visjes stellen. U moet er wel voor zorgen, dat er in het midden toch ook flink wat zwemruimte is, want deze visjes hebben zwemmen als hobby. Dat er flink wat stroming in het water zit, is goed, want deze visjes hebben water met veel zuurstof nodig. De stroming moet natuurlijk niet overdreven worden! Om het zuurstofpeil optimaal te houden is het goed regelmatig (bijvoorbeeld eenmaal per week) 1/5 deel van het water te vervangen. Let er bij het afhevelen van het water wel op, dat u alle voedselresten en visuitwerpselen ook meeneemt. Als die liggen te vergaan verbruiken de bacteriën, die daarvoor zorgen, erg veel zuurstof. De bodem is niet zo belangrijk, omdat deze vissen zeker niet aan de bodem gebonden zijn. Zand met als afwisseling fijn grind en dergelijke zullen uitstekend voldoen. Levend voer is zeker in deze tijd van het jaar (juli) gratis verkrijgbaar. U kunt het namelijk in veel watertjes met onbedorven water vangen. Tubifex zijn wormen met een lengte van 2,5 tot 4 cm. Ze leven in modderige bodems van sommige watertjes. Ze zijn in een goede aquariumspeciaalzaak ook te koop. Zeker niet te vaak voeren, één à twee keer per week. Rode muggenlarven zijn de larven van een onschuldige mug; ze steekt niet. Die leven ook in de modderige bodem van beekjes en slootjes, waarin bijvoorbeeld nogal wat afgevallen blad terechtkomt. Ook zij zijn meestal in goede aquariumzaken wel te koop. En anders in een hengelsportzaak. Ook hier niet te royaal mee voeren. Ten hoogste tweemaal per week. Zwarte muggenlarven zijn de larven van de steekmug. Ze leven vooral als het warm is in allerlei watertjes. Vooral daar waar niet zoveel zuurstof is. Meestal hangen ze tegen de waterspiegel aan (de poppen) of kringelen er doorheen. Zijn met een netje goed te vangen. Is het beste voer, dat je bedenken kunt. Oppassen, want bepaalde vissoorten hebben de neiging zich hieraan te overeten. Als je een stel gevangen hebt en je wilt ze bewaren, houdt ze dan zo koud mogelijk, zodat de ontwikkeling tot mug heel langzaam verloopt. Het blijft natuurlijk oppassen, want het worden echte steekmuggen. Witte muggenlarven. De larven van de onschuldige kriebelmug. Die zie je op mooie zomeravonden wel in grote zwermen boven de toppen van bomen en struiken dansen. Daarom noemt men ze ook wel dansmug. Ze leven in stilstaand water van vijvers in gebieden met veel bomen. In de avondschemering zijn ze heel goed te vangen (overdag gaat dat moeilijker, omdat ze dan op of bij de bodem schuilen). Ook prima voer. Alleen op overvoeren letten. Regelmatig in een goede aquariumzaak te koop. Dan zijn er nog microwormpjes en enchytreeën, pekelkreeften enz. In goede aquariumboeken wordt daar uitgebreid over bericht. In de bibliotheek van een club vind je meestal wel van dergelijke boeken. Bovendien weten de leden daar wel waar in de omgeving voer te vangen is, waar kweekporties van voedselkweken te verkrijgen zijn enz., enz. Kortom, je weet niet wat mist als je geen lid bent van een goede club. Ik wil mijn aquarium veranderen in een Amazonebak, 100 x 40 x 40 cm. Met in ieder geval Apistogramma cacatoides, 1m/2v, een Corydoras-groep en een tetragroep (meer ideeën qua vissen?). Maar echt goede info qua beplanting van zo'n bak is schaars. Kunt u mij daarmee helpen? Namen planten, een voorbeeldindeling van zo'n aquarium. En is het daadwerkelijk nodig om voor apistogramma's een hoek te hebben met blad voor een natuurlijke omgeving? Wat stel je jezelf voor bij een  Amazonebak? De Amazone is een Zuid-Amerikaanse rivier van voor  ons kleine landje gigantische afmetingen. Dus elk aquarium, waarin planten en vissen uit Zuid-Amerika bij elkaar zijn gebracht, is ook als Amazonebak aan te duiden. Probeer eens na te gaan uit welk gebied A. cacatoides komt en zoek planten en dieren, die daar ook vandaan komen. Goede en betrouwbare informatie vind je in een goed boek of bij de leden van een aquariumvereniging. Die hebben nog een heleboel kennis en know-how meer. Ook de namen van in het Amazonegebied voorkomende planten vind je natuurlijk in/bij dezelfde bronnen. Als er een Apistogramma is, die niet voor een naar de natuur ingericht aquarium in aanmerking komt, is dat naar mijn idee A. cacatoides. Wat er te koop is, is allemaal het product van ver doorgevoerde selectieve kweek. Van de in ons land aanwezige exemplaren met erg veel kleuren rood of geel en rood met geel valt niet meer vast te stellen of het natuurlijke soorten zijn of kruisingen van diverse lokale varianten. Daar is natuurlijk niks mis mee als ze op een verantwoorde manier gefokt zijn. Vaak zijn de jongen kunstmatig opgekweekt en te vroeg bij de ouderdieren weggehaald, waardoor ze het kunstje van jongen grootbrengen niet geleerd hebben. Met als (toekomstig) gevolg steeds problemen bij het kweken en/of grootbrengen van eventuele jongen. Volgens de normen voor het diervriendelijk verzorgen van aquariumvissen, die bij de NBAT gehanteerd worden, bestaat een groep Corydoras uit een stuk of twaalf dieren. Waar het de zalmen betreft, is dat al niet anders. Dus als je daaraan wilt voldoen, wordt het al aardig druk in je aquarium. Mijn advies zou dan ook zijn: deze bezetting van je aquarium is voldoende. Als het per se moet, kies dan voor (ook weer een stuk of twaalf) heel kleine bijlzalmpjes. Carnegiella marthae of Carnegiella myersi. Of een andere kleine soort, die zich vlak bij het oppervlak ophoudt en dus niet gestoord wordt door de zalmen. Nannostomus-soorten komen dan in beeld. Het is inderdaad zo dat apistogramma's vaak voorkomen in een 'bladvalbiotoop'. Of dat voor hun welbevinden noodzakelijk is, hangt van de soort af. Een aquarium, zoals jij voor ogen hebt, zou eigenlijk langzaam moeten ontstaan naar aanleiding van lezen en ervaringen. Ik ken mensen, die daar jaren mee doende zijn geweest (vijf jaar en langer), maar daarna stond er ook wat. Het plezier zit hem dan in het denkend en vormend bezig zijn. Dat is een inspirerende tijdspassering, waaraan je veel plezier kunt beleven en waarvan je ook veel kunt opsteken. Ik zou graag een biologisch filter willen aansluiten. Maar in deze site staan twee verschillende soorten. Van allebei word ik niet veel wijs. Zoudt u mij willen vertellen, hoe ik zo'n biofilter moet aansluiten en wat er allemaal in moet? En is het handiger als ik dat buitenlangs doe met een slang of pijp of door het ingebouwde (Juwel, een zwarte kast in de hoek van het aquarium) filter? Op de eerste plaats de twee soorten filters. Naar mijn mening bestaan die alleen maar in theorie. In de praktijk zullen de twee systemen nooit 100% te scheiden zijn, tenzij men er heel ingewikkelde toestanden bij haalt. Het is niet zo moeilijk: In een bak met water (aquarium) stop je een aantal vissen. Misschien ook nog andere dieren als kreeften en/of garnalen bijvoorbeeld. Die zul je moeten voeren. Zij verteren het voedsel, maar wat ze er niet van gebruiken (kunnen), scheiden ze weer uit. Ook het voedsel, dat ze niet opeten, blijft in het aquarium achter. In een gezond aquarium leven miljoenen bacteriën, die de excrementen en de voedselresten afbreken (zeg maar opeten en weer verder verteren). Ze maken van organische stoffen (eiwitten) via nitriet en nitraat een voor planten opneembare en ongevaarlijke stof. Wil je de capaciteit van een aquarium (dat is de hoeveelheid vis, die je erin kunt verzorgen)vergroten, dan moet je proberen meer ruimte te maken, waarin of waarop de bacteriën kunnen leven. We sluiten een biologisch filter aan. Domweg een extra aquarium, waarin heel veel bacteriën kunnen huizen, leven en werken. Nu zijn er wat dit betreft twee soorten bacteriën, die de eiwitten opeten en omzetten. De ene soort kan de omzetting doen met behulp van zuurstof (aërobe bacterie), de ander doet het juist zonder zuurstof (anaërobe bacterie). In alle filtersystemen zullen de beide soorten door elkaar hun werk doen. In een filter zit aan het oppervlak van het substraat zuurstof, maar naarmate je verder in de massa doordringt, zal de hoeveelheid zuurstof afnemen tot er niks meer over is. Daar is het domein van de anaërobe bacteriën. De twee soorten vullen elkaar in het boven omschreven proces ook aardig aan. Dus een zuiver systeem voor aërobe bacteriën is heel moeilijk te maken en ook het afzonderen van het anaërobe systeem is nog verdraaid lastig. In zo'n biofilter moet dus spul zitten, waarop de bacteriën zich kunnen vestigen en waar ze hun werk goed kunnen doen. Dat spul kun je met een geleerd woord ook substraat noemen. Onderzoek heeft uitgewezen dat bijvoorbeeld hydrokorrels een heel goed substraat zijn. Dat wil zeggen, dat er veel bacteriën op kunnen zitten. (Er zijn natuurlijk nog allerlei andere stoffen geschikt.) De korrels moet je niet te groot kiezen; een doorsnede van een halve cm tot een kwart cm is ideaal. Ze zijn ook gruwelijk goedkoop. Het enige waar je nu nog op moet letten is, dat het geheel niet te gauw vervuilt. Daarvoor gebruik het best een hele fijne plasticspons, waardoor je het water voert, voordat het naar het substraat gaat. Nu de aansluiting nog: Als je zon biofilter zo maar naast of onder het aquarium zet, zal het aquarium in no time leeglopen in het filter. Als dat groot genoeg is, zal er geen overstroming plaatsvinden, maar ben je wel uitgefilterd. Daarom is er in het verleden een overloopsysteem ontwikkeld en verbeterd, dat aan alle eisen voldoet en dat aan de bijzondere omstandigheden ter plaatse kan worden aangepast. Het waren onze voorgangers in 75 jaren NBAT-ervaring, die dat presteerden. Dat mag wel eens gezegd. Schema voor een overloopsysteem.